نقش هوش مصنوعی در آموزش و پرورش دانش آموزان؛ چالش ها و کاربردهای آن

رشد شتابان فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، موجب تحول اساسی در ساختارها، روش ها و اهداف نظام های آموزشی در سراسر جهان شده است. آموزش و پرورش به عنوان نهادی بنیادین در شکل دهی به شخصیت، هویت و توانمندی های نسل آینده، ناگزیر از مواجهه آگاهانه و هدفمند با این فناوری نوظهور است. هوش مصنوعی با فراهم سازی بسترهایی همچون یادگیری شخصی سازی شده، تحلیل داده های آموزشی، بازخورد هوشمند و پشتیبانی از تصمیم گیری های آموزشی، ظرفیت بالایی برای ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری در میان دانش آموزان ایجاد کرده است.با این حال، بهره گیری از هوش مصنوعی در آموزش و پرورش صرفا محدود به فرصت ها و مزایا نیست، بلکه چالش های متعددی در ابعاد تربیتی، اخلاقی، فرهنگی، فنی و انسانی به همراه دارد. مسائلی نظیر تضعیف نقش معلم، وابستگی بیش از حد دانش آموزان به فناوری، تهدید حریم خصوصی، نابرابری در دسترسی و عدم انطباق با ارزش های بومی از جمله دغدغه های مهم در این حوزه به شمار می روند.مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی–توصیفی، به بررسی نقش هوش مصنوعی در آموزش و پرورش دانش آموزان پرداخته و ضمن تبیین کاربردهای آموزشی آن، چالش ها و الزامات بهره گیری مسئولانه از این فناوری را مورد واکاوی قرار می دهد. در این راستا، با استفاده از منابع معتبر فارسی و انگلیسی، تلاش شده است تصویری واقع بینانه و متوازن از فرصت ها و محدودیت های هوش مصنوعی در نظام آموزشی، به ویژه در بستر فرهنگی و آموزشی ایران، ارائه شود. نتایج این بررسی می تواند راهنمایی برای سیاست گذاران آموزشی، معلمان و پژوهشگران در مسیر استفاده آگاهانه و اثربخش از هوش مصنوعی در آموزش دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش و پرورش ، یادگیری دانش آموزان ، فناوری آموزشی ، چالش های آموزشی