نقش آموزش وپرورش در پرورش تفکر انتقادی و خلاقیت دانش آموزان در قرن بیست ویکم

در قرن بیست ویکم با پیچیدگی های فزاینده، تغییرات شتابان فناورانه و چالش های چندبعدی جهانی، هدف غایی آموزش وپرورش فراتر از انتقال انباشتی از دانش، به سوی پرورش ظرفیت های شناختی و فراشناختی دانش آموزان سوق یافته است. در این میان، پرورش تفکر انتقادی و خلاقیت به عنوان دو رکن اساسی برای توانمندسازی نسل آینده در تحلیل اطلاعات، حل مسئله های نوظهور، ایجاد ایده های بدیع و سازگاری موثر با شرایط در حال تغییر شناخته می شوند. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی نقش نظام آموزش وپرورش در نهادینه سازی و رشد این مهارت های حیاتی می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که تحقق این امر مستلزم تحول عمیق در مبانی برنامه ریزی درسی، راهبردهای تدریس، نقش معلم، فضای آموزشی و شیوه های ارزشیابی است. رویکردهای سنتی انتقال محور که بر حفظیات تاکید دارند، جای خود را باید به الگوهای فعال یاددهی-یادگیری مانند یادگیری مبتنی بر پروژه، حل مسئله، بحث گروهی و آزمایشگاه های تفکر دهد. در چنین محیطی، معلم به عنوان تسهیل گر و راهنمای فرآیند اندیشه وری عمل می کند و فضای کلاس به کارگاهی برای پرسشگری، کشف، آزمون و خطا و بازاندیشی تبدیل می شود. نتیجه گیری کلی نشان می دهد که بدون بازتعریف ماموریت مدرسه و تجدید ساختار فرآیندهای آموزشی، تربیت شهروندان اندیشمند، نوآور و پاسخگو که قادر به نقش آفرینی در جامعه دانش بنیان باشند، میسر نخواهد شد.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، خلاقیت ، آموزش وپرورش ، قرن بیست ویکم ، برنامه درسی