تحلیل رابطه سواد دیجیتال معلم با کارآمدی مدیریت کلاس درس در محیط های ترکیبی

هدف اصلی این پژوهش، تحلیل رابطه بین سواد دیجیتال معلمان با کارآمدی مدیریت کلاس درس در محیط های ترکیبی بود. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی و از نظر هدف، کاربردی است. جامعه آماری را معلمان مدارس متوسطه اول و دوم تهران تشکیل دادند که ۳۸۰ نفر از آنان با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از دو پرسشنامه محقق ساخته استانداردشده (مقیاس سواد دیجیتال با ابعاد شناختی-فنی، ارتباطی-تعاملی و اخلاقی-امنیتی؛ و مقیاس کارآمدی مدیریت کلاس درس با مولفه های طراحی و سازماندهی، تسهیل تعامل، نظارت و پایش، و مدیریت رفتار) به صورت الکترونیکی گردآوری و با روش های آمار توصیفی، همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزارهای SPSS و SmartPLS تحلیل شدند.یافته ها نشان داد بین سواد دیجیتال و کارآمدی مدیریت کلاس درس رابطه ای مثبت، مستقیم و بسیار قوی وجود دارد (۷۲/۰ = r). از میان ابعاد سواد دیجیتال، بعد ارتباطی-تعاملی با ضریب بتای ۴۸/۰ قوی ترین پیش بین کننده کارآمدی مدیریت بود و در مجموع، سه بعد سواد دیجیتال ۶۲ درصد از واریانس آن را تبیین کردند. تجزیه روابط مشخص کرد که بعد شناختی-فنی بیشتر با سازماندهی و نظارت، و بعد اخلاقی-امنیتی با مدیریت رفتار مرتبط است. مهم ترین چالش های مدیریتی گزارش شده توسط معلمان (مانند دشواری در ارزیابی مشارکت واقعی و سردرگمی در کانال های ارتباطی) نیز ریشه مستقیمی در کاستی های سواد دیجیتال داشت.در نتیجه، می توان استنباط کرد که سواد دیجیتال معلمان، به ویژه مهارت های ارتباطی-تعاملی در فضای دیجیتال، زیرساخت اساسی و پیش نیاز مدیریت موثر کلاس های ترکیبی است. این یافته بر ضرورت بازنگری در برنامه های توسعه حرفه ای معلمان برای تلفیق هدفمند آموزش سواد دیجیتال پداگوژیک با راهبردهای مدیریت کلاس درس در محیط های ترکیبی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

سواد دیجیتال معلمان ، مدیریت کلاس درس ، محیط های ترکیبی ، آموزش ترکیبی ، صلاحیت دیجیتال ، کارآمدی آموزشی.