ارتباط بین سلامت روان، فشار آموزشی و عملکرد تحصیلی: ارائه مدل حمایتی برای بهبود انگیزش یادگیری

هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط میان سلامت روان، فشار آموزشی و عملکرد تحصیلی و ارائه یک مدل حمایتی برای بهبود انگیزش یادگیری در بستر مدارس است. با توجه به افزایش چالش های روان شناختی و تحصیلی در میان دانش آموزان، شناخت سازوکارهای اثرگذار بر کیفیت یادگیری و پیشرفت تحصیلی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام مند ادبیات نظری و تجربی، به تبیین نقش متغیرهای فردی، مدرسه ای و خانوادگی در شکل دهی تجربه تحصیلی دانش آموزان می پردازد.یافته های پژوهش نشان می دهد که سلامت روان به عنوان زیربنای اصلی یادگیری موثر، رابطه ای معنادار با انگیزش یادگیری و عملکرد تحصیلی دارد. دانش آموزانی که از سطح بالاتری از بهزیستی روان شناختی، خودکارآمدی و تاب آوری برخوردارند، توان بیشتری در مدیریت فشارهای تحصیلی و استفاده از راهبردهای یادگیری خودتنظیمی نشان می دهند. در مقابل، فشار آموزشی نامتناسب و فضای رقابتی مبتنی بر نمره می تواند به افزایش استرس، اضطراب امتحان و فرسودگی تحصیلی منجر شده و انگیزش درونی را تضعیف کند.بر اساس تحلیل روابط میان متغیرها، مدل حمایتی پیشنهادی پژوهش بر رویکردی چندسطحی استوار است که شامل مداخلات در سطح فردی، مدرسه ای و خانوادگی می شود. در سطح فردی، تقویت مهارت های مدیریت هیجان، خودتنظیمی و خودکارآمدی توصیه می شود. در سطح مدرسه ای، ایجاد جو روانی–اجتماعی مثبت، بازنگری در شیوه های ارزشیابی و توسعه نقش مشاوره ای معلمان مورد تاکید قرار می گیرد. در سطح خانوادگی نیز، ارتقای آگاهی والدین درباره حمایت عاطفی و انتظارات واقع بینانه به عنوان عامل مکمل مطرح می شود.نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای سیاست گذاری آموزشی و طراحی برنامه های ارتقای سلامت روان و انگیزش یادگیری در مدارس فراهم سازد و به بهبود کیفیت تجربه تحصیلی و پایداری پیشرفت دانش آموزان کمک نماید.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، فشار آموزشی ، انگیزش یادگیری ، عملکرد تحصیلی ، مدل حمایتی