تحلیل عوامل چندبعدی موثر بر ارتقای عملکرد تحصیلی و کاهش افت تحصیلی دانش آموزان

افت تحصیلی دانش آموزان یکی از چالش های مهم نظام های آموزشی است که پیامدهای گسترده ای بر کیفیت یادگیری، انگیزه و موفقیت تحصیلی، و همچنین بر ابعاد اجتماعی و اقتصادی دارد. این پدیده تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل فردی، خانوادگی، مدرسه ای و اجتماعی شکل می گیرد و محدود کردن آن به توانایی های روان شناختی دانش آموزان کافی نیست. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل این عوامل و ارائه راهکارهای موثر برای کاهش افت تحصیلی طراحی شد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و ترکیبی کمی و کیفی بود و داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد و مصاحبه های نیمه ساختاریافته جمع آوری شد. نتایج نشان داد که عواملی مانند خودکارآمدی، انگیزه تحصیلی، مهارت های خودتنظیمی و مدیریت زمان نقش مهمی در کاهش افت تحصیلی دارند، اما عوامل خانوادگی همچون حمایت والدین، فراهم کردن محیط مناسب یادگیری و مشارکت فعال خانواده ها نیز تاثیر مستقیم دارند. در بعد مدرسه ای، استفاده از روش های تدریس فعال و مشارکتی، ارائه بازخورد مستمر و تعامل مثبت معلم با دانش آموز باعث افزایش انگیزه و درگیری دانش آموزان در فرایند یادگیری می شود. همچنین عوامل اجتماعی و فرهنگی مانند گروه همسالان و دسترسی به منابع آموزشی، یادگیری موثر و موفقیت تحصیلی را تقویت می کنند. یافته ها نشان می دهد که کاهش افت تحصیلی تنها با رویکردی جامع و هماهنگ که همه این عوامل را همزمان در نظر بگیرد، قابل تحقق است و می تواند به سیاست گذاران آموزشی، معلمان و خانواده ها در طراحی برنامه های پیشگیرانه و ارتقای موفقیت تحصیلی کمک کند.