عوامل تعیین کننده موفقیت تحصیلی و راهکارهای پیشگیری از افت تحصیلی: رویکردی جامع و چندبعدی

افت تحصیلی یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی است که پیامدهای گسترده ای بر یادگیری، انگیزه، موفقیت تحصیلی و همچنین ابعاد اجتماعی و اقتصادی دانش آموزان دارد. این پدیده نتیجه تعامل پیچیده ای از عوامل فردی، خانوادگی، مدرسه ای و اجتماعی است و نمی توان آن را صرفا به توانایی های دانش آموز محدود کرد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر کاهش افت تحصیلی و ارائه راهکارهای کاربردی برای ارتقای عملکرد تحصیلی طراحی شد. روش پژوهش ترکیبی، توصیفی-تحلیلی و شامل گردآوری داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد و مصاحبه های نیمه ساختاریافته بود. یافته ها نشان داد که مهارت های خودتنظیمی، مدیریت زمان، انگیزه تحصیلی و خودکارآمدی نقش مهمی در کاهش افت تحصیلی دارند. همچنین حمایت والدین، مشارکت فعال خانواده ها و فراهم کردن محیط یادگیری مناسب در خانه، بهبود عملکرد تحصیلی را تسهیل می کند. در محیط مدرسه، استفاده از روش های تدریس فعال، ارائه بازخورد مستمر و تعامل مثبت معلم با دانش آموزان، انگیزه و درگیری دانش آموزان را افزایش می دهد و عوامل اجتماعی مانند گروه همسالان و دسترسی به منابع آموزشی نیز یادگیری موثر و موفقیت تحصیلی را تقویت می کنند. یافته های پژوهش نشان می دهد که کاهش افت تحصیلی تنها با رویکردی چندبعدی و هماهنگ که تمامی عوامل فردی، خانوادگی، مدرسه ای و اجتماعی را همزمان مدنظر قرار دهد، امکان پذیر است و می تواند راهنمای موثری برای سیاست گذاران آموزشی، معلمان و خانواده ها باشد.