بررسی تاثیر به کارگیری فناوری های نوین آموزشی بر یادگیری مفاهیم جغرافیایی

به کارگیری فناوری های نوین آموزشی، تحول عمیقی در فرآیند یاددهی-یادگیری به ویژه در دروس مفهومی مانند جغرافیا ایجاد کرده است. این مقاله نظری با هدف ارائه یک چارچوب مفهومی تلفیقی برای بررسی تاثیر این فناوری ها بر یادگیری مفاهیم جغرافیایی تدوین شده است. با توجه به ماهیت پیچیده و فضامحور مفاهیم جغرافیایی، فناوری هایی مانند سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، واقعیت افزوده (AR)، واقعیت مجازی (VR)، نرم افزارهای شبیه سازی، و پلتفرم های تعاملی، ظرفیت بی سابق ای برای تجسم، تعامل و درک پدیده های جغرافیایی فراهم می کنند. در این مقاله، با مرور ادبیات نظری و پیشینه پژوهش، استدلال می شود که این ابزارها از طریق درگیر کردن حواس چندگانه، ایجاد محیط های یادگیری فعال و موقعیت مند، و تسهیل یادگیری اکتشافی، می توانند به غلبه بر چالش های رایج یادگیری جغرافیا مانند انتزاعی بودن مفاهیم، کمبود تجربه عینی و دشواری در درک روابط فضایی کمک شایانی کنند (زندوانیان و همکاران، ۱۴۰۰؛ Bakırci, ۲۰۲۲). چارچوب پیشنهادی، تعامل بین سه مولفه اصلی «ویژگی های فناوری های نوین»، «راهبردهای یاددهی-یادگیری سازنده گرا» و «ابعاد یادگیری مفاهیم جغرافیایی (شناختی، نگرشی و مهارتی)» را ترسیم می کند. کاربرد این چارچوب نشان می دهد که ادغام هدفمند فناوری در آموزش جغرافیا می تواند منجر به بهبود درک فضایی، افزایش انگیزه و علاقه، و تقویت مهارت های تحلیلی و حل مسئله در فراگیران شود. در نهایت، مزایا، محدودیت ها و چالش های عملیاتی سازی این چارچوب بحث شده و چشم اندازهای آینده پژوهش در این حوزه ارائه می گردد.واژگان کلیدی: فناوری های نوین آموزشی، یادگیری جغرافیا، مفاهیم جغرافیایی، چارچوب مفهومی، واقعیت افزوده، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS).