بنیان گذاری تفکر انتقادی در کودکان دوره ابتدایی: از پرسشگری تا استدلال منطقی

دوره ابتدایی، سنگ بنای ساختارهای شناختی فرد در آینده است. این پژوهش با هدف نشان دادن چگونگی نهادینه سازی بنیادهای تفکر انتقادی در دانش آموزان ابتدایی تدوین شده است. تفکر انتقادی به معنای صرفا داشتن هوش بالا نیست، بلکه یک نگرش تربیتی است که از طریق پرسشگری فعال، تحلیل سنجش شده و ارزیابی مستند شواهد در محیط کلاس درس شکل می گیرد. این مقاله ضمن مرور مبانی نظری روان شناسی رشد (به ویژه بر اساس دیدگاه های پیاژه و ویگوتسکی)، راهکارهای عملی و بومی شده ای را برای معلمان دوره ابتدایی ارائه می دهد تا دانش آموزان را از مرحله دریافت انفعالی اطلاعات به مرحله کاوشگری فعال هدایت نمایند. در این فرایند، نقش معلم به عنوان یک تسهیل گر و پرورش دهنده کنجکاوی محوری است. نتیجه گیری مقاله بر این اصل استوار است که با طراحی دقیق و مداوم فرصت های استدلال، می توان تفکر انتقادی را از یک مفهوم پیچیده به یک عادت فکری روزانه برای کودکان تبدیل کرد. این نوشتار برای نخستین بار، موانع فرهنگی و ساختاری موجود در نظام آموزشی کشور را در برابر پرورش این مهارت بنیادین، واکاوی نموده و راهکارهای عملی برای غلبه بر آن ها پیشنهاد می دهد.