بررسی اثربخشی برگزاری مسابقات انشای نماز در تربیت اخلاقی دانش آموزان مقطع متوسطه

نماز به عنوان ستون دین و مهم ترین فریضه عبادی در اسلام، نقشی بنیادین در تزکیه نفس، تعادل روحی و تربیت اخلاقی انسان ایفا می کند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی و سنجش میزان اثربخشی برگزاری مسابقات انشا و سخنرانی با محوریت «نماز» بر ارتقای شاخص های اخلاقی و رفتاری دانش آموزان مقطع متوسطه شهرستان سقز در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-پیمایشی و از نوع همبستگی می باشد. جامعه آماری تحقیق شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه اول و دوم شهرستان سقز است که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، ۳۵۰ نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق سامه با ۲۵ گویه در دو بعد شناختی و رفتاری بود که روایی صوری و محتوایی آن توسط خبرگان تایید و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ ۰/۸۷ به دست آمد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون و تی-تست) تحلیل شدند.یافته های پژوهش نشان داد که بین شرکت فعال در مسابقات انشای نماز و بهبود شاخص های اخلاقی نظیر نظم، مسئولیت پذیری، توکل، ادب و احترام به دیگران، رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد. نتایج همچنین حاکی از آن است که دانش آموزانی که در نگارش یا ارائه انشای نماز مشارکت داشته اند، درک عمیق تری از فلسفه عبادت دارند و نمرات انضباطی آن ها در مدرسه بهبود یافته است. به عبارت دیگر، انشای نماز با بازتعریف مفهوم عبودیت در ذهن نوجوان، باعث کاهش گرایش به رفتارهای پرخاشگرانه و افزایش همدلی در آن ها شده است. بر اساس نتایج، پیشنهاد می شود آموزش و پرورش با نهادینه کردن برنامه های انشایی و فرهنگی مرتبط با نماز، گام موثری در جهت تحقق اهداف سند تحول بنیادین و تربیت نسل دیندار و اخلاق مدار بردارد.

کلیدواژه ها:

انشای نماز ، تربیت اخلاقی ، دانش آموزان متوسطه ، سقز ، تزکیه نفس ، مسئولیت پذیری ، سند تحول بنیادین.