جایگاه تفکر و دانش در فرایند مسیر رشد آموزش و پرورش

تفکر به عنوان زیربنای اصلی یادگیری معنادار، نقشی اساسی در فرایند آموزش ایفا می کند و کیفیت آن تعیین کننده عمق، پایداری و انتقال پذیری آموخته هاست. نظام های آموزشی معاصر، در مواجهه با تحولات شتابان علمی، فناوری و اجتماعی، دیگر نمی توانند صرفا بر انتقال اطلاعات و حفظ محتوای درسی تکیه کنند؛ بلکه پرورش توانایی های تفکر، از جمله تفکر انتقادی، خلاق، تاملی و حل مسئله، به یکی از اهداف محوری آموزش تبدیل شده است. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–توصیفی، به بررسی جایگاه تفکر در فرایند آموزش و نقش آن در ارتقای کیفیت یادگیری می پردازد. در این راستا، ضمن تبیین مفهوم تفکر در چارچوب نظریه های یادگیری، به ارتباط آن با طراحی آموزشی، نقش معلم، فعالیت های یادگیرنده محور و محیط های یادگیری پرداخته می شود. نتایج این بررسی نشان می دهد که آموزش مبتنی بر تفکر نه تنها موجب تعمیق یادگیری و افزایش انگیزش فراگیران می شود، بلکه زمینه ساز رشد مهارت های شناختی سطح بالا و آمادگی یادگیرندگان برای مواجهه با مسائل پیچیده زندگی فردی و اجتماعی است. بر این اساس، بازاندیشی در اهداف، روش ها و ارزشیابی آموزشی با تاکید بر پرورش تفکر، ضرورتی انکارناپذیر در نظام های آموزشی امروز به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

تفکر ، یادگیری معنادار ، تفکر انتقادی ، فرایند آموزش ، طراحی آموزشی