تحلیل عدالت آموزشی و تفاوت های منطقه ای در دسترسی به امکانات آموزشی

عدالت آموزشی به عنوان یکی از اصول بنیادین در حقوق بشر و اسناد بالادستی نظام آموزشی، مستلزم توزیع عادلانه فرصت ها و امکانات برای تمامی دانش آموزان فارغ از جغرافیا، طبقه اجتماعی و قومیت است. هدف این پژوهش، تحلیل وضعیت عدالت آموزشی و شناسایی شکاف های منطقه ای در دسترسی به امکانات آموزشی در ایران است. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به داده های آماری و اسناد سیاستی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که علی رغم تلاش های انجام شده برای توسعه آموزش، تفاوت های معناداری بین مناطق شهری و روستایی، و نیز بین استان های محروم و برخوردار در شاخص هایی نظیر فضای آموزشی استاندارد، تعداد دانش آموز در کلاس، دسترسی به فناوری اطلاعات و نیروی انسانی متخصص وجود دارد. عواملی همچون تمرکزگرایی در بودجه ریزی، نابرابری های اقتصادی منطقه ای و مهاجرت معکوس، از جمله دلایل اصلی این نابرابری ها هستند. نتایج حاصله حاکی از آن است که تداوم این شکاف ها می تواند به تشدید نابرابری های اجتماعی و تضعیف سرمایه انسانی مناطق محروم منجر شود. در پایان، راهکارهایی نظیر تغییر الگوی بودجه ریزی از نیازمحور به نیاز-محور با ضریب محرومیت، استفاده از فناوری آموزشی برای پوشش مناطق دوردست و جلب مشارکت های مردمی برای ارتقای عدالت آموزشی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، نابرابری منطقه ای ، امکانات آموزشی ، توسعه آموزشی ، نظام آموزش و پرورش ، شکاف شهری و روستایی