تاثیر رهبری اخلاق محور مدیران مدارس ابتدایی بر شکل گیری سرمایه معنوی دانش آموزان با نقش میانجی فضای تربیتی مدرسه

رهبری اخلاق محور مدیران مدارس ابتدایی به عنوان یکی از رویکردهای نوین مدیریت آموزشی، نقش تعیین کننده ای در کیفیت فرایندهای تربیتی و شکل گیری ارزش های اخلاقی دانش آموزان ایفا می کند. هدف مقاله حاضر، تبیین تاثیر رهبری اخلاق محور مدیران مدارس ابتدایی بر شکل گیری سرمایه معنوی دانش آموزان با تاکید بر نقش میانجی فضای تربیتی مدرسه است. این مقاله با رویکرد مروری و تحلیلی، به بررسی و تلفیق یافته های پژوهش های داخلی مرتبط با مفاهیم رهبری اخلاقی، فضای تربیتی مدرسه و سرمایه معنوی دانش آموزان می پردازد. یافته های مرور پژوهش ها نشان می دهد که رهبری اخلاق محور مدیران، از طریق رفتارهای منصفانه، شفاف و مسئولانه، زمینه ایجاد اعتماد سازمانی، انسجام ارزشی و فرهنگ گفت وگو را در مدرسه فراهم می کند. این مولفه ها، هسته اصلی شکل گیری فضای تربیتی اخلاق مدار را تشکیل می دهند. فضای تربیتی مدرسه، به عنوان بستری میانجی، ارزش های اخلاقی را از سطح مدیریتی به تجربه زیسته دانش آموزان منتقل می سازد و امکان درونی سازی این ارزش ها را فراهم می آورد. نتایج تحلیل ها حاکی از آن است که سرمایه معنوی دانش آموزان در چنین فضایی، در قالب مولفه هایی مانند معنایابی در یادگیری، تعهد ارزشی، خودآگاهی اخلاقی، احساس هدفمندی و مسئولیت اجتماعی رشد می یابد. این سرمایه، پیامدهای تربیتی و آموزشی مهمی از جمله ارتقای رفتارهای اخلاقی، افزایش تعلق مدرسه ای، بهبود خودکنترلی، تقویت همدلی و رشد هویت اخلاقی دانش آموزان را به همراه دارد. از این رو، سرمایه معنوی را می توان یکی از دستاوردهای کلیدی مدیریت اخلاق مدار در مدارس ابتدایی دانست. در مجموع، مقاله حاضر نشان می دهد که توجه به رهبری اخلاق محور مدیران و ارتقای فضای تربیتی مدرسه، می تواند راهبردی اثربخش برای تقویت بعد اخلاقی و معنوی آموزش ابتدایی باشد. این یافته ها، ضرورت بازنگری در برنامه های توانمندسازی مدیران مدارس و تاکید بر شایستگی های اخلاقی در نظام آموزش و پرورش را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

رهبری اخلاق محور ، فضای تربیتی مدرسه ، سرمایه معنوی دانش آموزان ، مدیریت مدرسه ، تربیت اخلاقی.