نقش آموزش مهارت های کارآفرینانه مدرسه محور در ارتقای خودکارآمدی شغلی دانش آموزان دوره متوسطه اول

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش مهارت های کارآفرینانه مدرسه محور بر ارتقای خودکارآمدی شغلی دانش آموزان دوره متوسطه اول انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه های هفتم تا نهم در شهر اهواز بود که از میان آنها ۳۰۰ نفر (۱۵۲ نفر گروه آزمایشی و ۱۴۸ نفر گروه کنترل) به روش خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. برنامه آموزشی شامل ۶۰ ساعت فعالیت مدرسه محور در طول یک سال تحصیلی بود که مولفه های خلاقیت و نوآوری، حل مسئله، مدیریت زمان، کار تیمی، ارتباطات و تفکر نقادانه را با رویکرد پروژه محور و تجربه محور پوشش می داد. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد خودکارآمدی شغلی (نسخه کوتاه شده برای نوجوانان) بود که روایی و پایایی آن در جامعه ایرانی تایید شده است. داده ها با استفاده از آزمون تی مستقل و تی جفتی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که میانگین خودکارآمدی شغلی گروه آزمایشی از ۵۸.۴ در پیش آزمون به ۸۱.۲ در پس آزمون رسید؛ در حالی که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد (از ۵۹.۱ به ۶۱.۵). اندازه اثر (Cohen’s d) برابر با ۱.۴۲ محاسبه شد که نشان دهنده تاثیر بسیار بزرگ مداخله است. این یافته ها حاکی از آن است که آموزش مهارت های کارآفرینانه مدرسه محور به عنوان یک مداخله نظام مند و تجربه محور، می تواند باور دانش آموزان به توانایی های شغلی آینده خود را به طور قابل توجهی تقویت کند. نتایج با نظریه خودکارآمدی بندورا همخوانی دارد و نشان می دهد که فراهم سازی تجربه های موفقیت شخصی، بازخورد سازنده و مشاهده مدل های موفق همسالان، مهم ترین مکانیسم های موثر در این افزایش بوده اند. پژوهش حاضر بر ضرورت ادغام آموزش کارآفرینی به صورت مستمر و ساختاریافته در برنامه درسی دوره متوسطه اول تاکید می ورزد و پیشنهاد می کند که این رویکرد به عنوان یکی از راهبردهای اصلی ارتقای آمادگی شغلی نوجوانان در نظام آموزشی ایران مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

: آموزش کارآفرینی مدرسه محور ، خودکارآمدی شغلی ، متوسطه اول ، یادگیری تجربه محور ، مهارت های کارآفرینانه.