تاثیر تشویق والدین بر فرزندان در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تشویق والدین بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. دوره ابتدایی به عنوان بنیان آموزش و پرورش، نقشی حیاتی در شکل گیری نگرش ها، عادات یادگیری و اعتماد به نفس دانش آموزان ایفا می کند. در این مرحله حساس از رشد، نقش خانواده و به ویژه والدین به عنوان اولین و مهم ترین عامل جامعه پذیری، محوری است. تشویق والدین، فراتر از پاداش های مادی، شامل حمایت های عاطفی، کلامی و فراهم سازی محیط مساعد یادگیری است که می تواند به طور مستقیم و غیرمستقیم بر انگیزه درونی، خودکارآمدی ادراک شده و در نهایت، عملکرد تحصیلی کودکان تاثیر بگذارد. این تحقیق با رویکردی کمی و با استفاده از روش همبستگی مورد بررسی قرار گرفت تا میزان و نوع رابطه بین ابعاد مختلف تشویق والدین (شامل تشویق کلامی، حمایت عاطفی، تشویق به تلاش به جای نتیجه، و مشارکت در امور تحصیلی) و شاخص های پیشرفت تحصیلی (شامل نمرات درسی، میزان مشارکت کلاسی و نگرش به مدرسه) سنجیده شود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پایه چهارم تا ششم ابتدایی یک منطقه آموزشی و والدین آن ها است. ابزار اصلی گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های استانداردشده ای بود که برای سنجش متغیر مستقل (راهبردهای تشویقی والدین) و متغیر وابسته (پیشرفت تحصیلی) طراحی شده بودند. نتایج حاصل از تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نشان داد که میانگین استفاده والدین از راهبردهای تشویقی مثبت با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه معناداری دارد. به طور خاص، تشویق مبتنی بر فرآیند یادگیری و تلاش دانش آموز (تشویق درونی ساز شده) ارتباط قوی تری با افزایش انگیزه و بهبود مستمر عملکرد تحصیلی نسبت به تشویق مبتنی بر نتایج (تشویق بیرونی سازی شده) نشان داد. این یافته ها تاکید می کنند که کیفیت نوع تشویق و نحوه ابراز آن توسط والدین، نقشی تعیین کننده در تعمیق یادگیری و شکل گیری خودتنظیمی تحصیلی در دانش آموزان ابتدایی دارد. افزایش اعتماد به نفس ناشی از تایید مستمر والدین، دانش آموزان را به پذیرش چالش های بیشتر تحصیلی و استمرار تلاش در مواجهه با شکست های کوچک ترغیب می کند. پژوهش حاضر پیشنهاد می کند که برنامه های آموزشی والدین باید بر آموزش راهبردهای تشویق اثربخش و مبتنی بر اصول روانشناسی تربیتی تمرکز نمایند تا از پیامدهای منفی تشویق های نامناسب مانند وابستگی به تایید بیرونی یا افزایش اضطراب عملکرد جلوگیری شود. تاکید بر اهمیت جو حمایتی خانه، به عنوان مکمل آموزش رسمی مدرسه، ضروری است تا محیطی سازگار با رشد شناختی و عاطفی دانش آموزان ابتدایی فراهم آید و مسیر موفقیت تحصیلی آن ها هموار گردد. یافته های این مطالعه مبنایی برای سیاست گذاران آموزشی و مشاوران مدارس فراهم می آورد تا مداخلات موثرتری را در جهت توانمندسازی خانواده ها در حمایت از فرزندانشان طراحی کنند.

کلیدواژه ها:

تشویق والدین ، پیشرفت تحصیلی ، دوره ابتدایی ، انگیزه درونی ، خودکارآمدی تحصیلی ، حمایت عاطفی ، روانشناسی تربیتی.