چالش های اخلاقی و حریم خصوصی در جمع آوری داده های دانش آموزان برای برنامه ریزی هوشمند

با ورود فناوری های نوین و هوش مصنوعی به نظام آموزشی، استفاده از داده کاوی و تحلیل های کلان برای برنامه ریزی آموزشی و تصمیم گیری هوشمند رو به فزونی گذاشته است. این رویکرد با هدف شخصی سازی آموزش، پیش بینی افت تحصیلی و بهبود کیفیت یادگیری، نیازمند جمع آوری حجم عظیمی از داده های شخصی، رفتاری و تحصیلی دانش آموزان است. با این حال، این فرآیند چالش های جدی اخلاقی و حقوقی، به ویژه در حوزه حریم خصوصی و امنیت اطلاعات، به همراه دارد. نگرانی هایی مبنی بر امکان سوءاستفاده از داده ها، نقش حریم شخصی دانش آموزان، نظارت بی رویه و ایجاد تبعیض الگوریتمی، نیازمند بررسی دقیق است. این مقاله به بررسی ابعاد اخلاقی جمع آوری داده های دانش آموزی در مدارس هوشمند می پردازد. در حالی که استفاده از این داده ها می تواند به عدالت آموزشی کمک کند، اما عدم رعایت اصول اخلاقی می تواند به نقض کرامت انسانی و ایجاد فضای امنیتی به جای فضای آموزشی منجر شود. از منظر حقوقی و دینی در جمهوری اسلامی ایران، حفظ حریم خصوصی افراد و حراست از اطلاعات شخصی آن ها اهمیتی حیاتی دارد. سند تحول بنیادین نیز بر تربیت انسان در سایه کرامت و احترام تاکید دارد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که برای بهره برداری پایدار از ظرفیت های برنامه ریزی هوشمند، لازم است چارچوب های قانونی و اخلاقی دقیقی تدوین شود که شامل شفافیت در جمع آوری داده ها، کسب رضایت آگاهانه ذینفعان، و تضمین امنیت و محرمانگی اطلاعات باشد تا از تبدیل شدن مدارس به ابزارهای نظارتی جلوگیری شود.

کلیدواژه ها:

حریم خصوصی ، اخلاق در آموزش ، داده کاوی آموزشی ، برنامه ریزی هوشمند ، حقوق دانش آموزان ، امنیت اطلاعات ، هوش مصنوعی.