رابطه بین کمال گرایی مثبت و پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان با استعداد بالا

دانش آموزان با استعداد بالا به دلیل ظرفیت های شناختی بالای خود، همواره تحت انتظارات فراوان از سوی خانواده، مدرسه و جامعه قرار دارند. در میان ویژگی های شخصیتی که بر عملکرد این افراد تاثیر می گذارد، کمال گرایی جایگاه ویژه ای دارد. کمال گرایی یک سازه چندبعدی است که در پژوهش های اخیر به دو نوع «کمال گرایی مثبت/سازگارانه» و «کمال گرایی منفی/ناسازگارانه» تقسیم شده است. این پژوهش به بررسی رابطه میان کمال گرایی مثبت و پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان با استعداد بالا می پردازد. کمال گرایی مثبت با استانداردهای بالا برای خود، تلاش مستمر برای بهبود، و لذت بردن از چالش های شناختی مشخص می شود، اما برخلاف نوع منفی، با نقد خودسرسختانه و اضطراب ناشی از اشتباه همراه نیست. نتایج بررسی های نظری و تجربی نشان می دهد که کمال گرایی مثبت پیش بینی کننده قوی برای موفقیت تحصیلی در این گروه از دانش آموزان است. دانش آموزان با استعدادی که دارای کمال گرایی مثبت هستند، اهداف تحصیلی چالش برانگیزی را برای خود تعیین کرده و با استفاده از راهبردهای خودنظم دهی و تلاش مستمر، به سمت دستیابی به آن ها حرکت می کنند. آن ها اشتباهات را به عنوان فرصتی برای یادگیری تلقی می کنند و این امر باعث می شود که در برابر مشکلات تحصیلی پایداری نشان دهند. در مقابل، کمال گرایی منفی که با ترس از شکست و اجتناب از کار همراه است، می تواند مانعی برای پیشرفت باشد. این مقاله استدلال می کند که در برنامه های تربیتی مدارس استعدادهای درخشان، باید تمرکز بر تقویت جنبه های مثبت کمال گرایی باشد تا دانش آموزان بتوانند بدون آسیب های روانی، به پتانسیل های بالای خود دست یابند. همچنین، نقش سبک های فرزندپروری و جو کلاس در شکل گیری این نوع از انگیزش مورد بحث قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

کمال گرایی مثبت ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان با استعداد بالا ، خودنظم دهی ، انگیزش پیشرفت.