بررسی نقش همسالان بر افکار و عملکرد درسی دانش آموزان ابتدایی

همسالان به عنوان یکی از مهم ترین عوامل اجتماعی سازی در دوران کودکی و نوجوانی، نقش بسزایی در شکل گیری افکار، نگرش ها و عملکرد درسی دانش آموزان ایفا می کنند. مدرسه محیطی است که دانش آموزان بخش قابل توجهی از زمان خود را در تعامل با همسالان می گذرانند و این تعاملات می تواند پیامدهای مثبت یا منفی متعددی بر فرایند یادگیری، انگیزش تحصیلی، خودپنداره تحصیلی و موفقیت آموزشی آنان داشته باشد. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی توصیفی به بررسی نقش همسالان بر افکار و عملکرد درسی دانش آموزان می پردازد و تلاش می کند ابعاد مختلف این تاثیرگذاری را تبیین نماید.یافته های پژوهش ها نشان می دهد که همسالان از طریق سازوکارهایی مانند الگوگیری رفتاری، مقایسه اجتماعی، فشار گروهی، حمایت عاطفی و رقابت تحصیلی، بر نگرش دانش آموزان نسبت به درس، مدرسه و توانایی های خود اثر می گذارند. حضور در گروه های دوستی مثبت و حمایت گر می تواند موجب افزایش انگیزش پیشرفت، تقویت اعتماد به نفس تحصیلی، بهبود راهبردهای یادگیری و ارتقای عملکرد درسی شود. در مقابل، قرار گرفتن در جمع همسالانی که نگرش منفی نسبت به تحصیل دارند یا رفتارهای ضدآموزشی از خود نشان می دهند، ممکن است به افت تحصیلی، کاهش علاقه به درس، اضطراب آموزشی و حتی ترک تحصیل منجر شود.از سوی دیگر، نقش همسالان تنها به بعد شناختی محدود نمی شود، بلکه ابعاد هیجانی و اجتماعی یادگیری را نیز در بر می گیرد. احساس تعلق به گروه همسالان، پذیرش اجتماعی و برخورداری از حمایت عاطفی دوستان، می تواند فضای روانی امن تری برای یادگیری فراهم آورد و مشارکت فعال دانش آموزان در فعالیت های آموزشی را افزایش دهد. نتایج این بررسی نشان می دهد که آگاهی معلمان، مشاوران و والدین از پویایی روابط همسالان و هدایت هدفمند این روابط، می تواند نقش موثری در بهبود عملکرد درسی و سلامت روانی دانش آموزان ایفا کند. در پایان، بر ضرورت طراحی برنامه های آموزشی و تربیتی مبتنی بر تقویت تعاملات مثبت همسالان در مدارس تاکید می شود.

کلیدواژه ها:

همسالان ، عملکرد درسی ، افکار تحصیلی ، تعاملات اجتماعی ، انگیزش تحصیلی ، خودپنداره تحصیلی ، دانش آموزان ، محیط مدرسه