نقش ورزش در بهبود مهارت های شناختی موثر بر یادگیری ریاضی

یادگیری ریاضی به عنوان یکی از اساسی ترین حوزه های شناختی در نظام های آموزشی، نیازمند مجموعه ای از مهارت های ذهنی از جمله توجه پایدار، حافظه کاری، سرعت پردازش اطلاعات، تفکر منطقی، حل مسئله و انعطاف پذیری شناختی است. در سال های اخیر، پژوهش های بین رشته ای در حوزه های علوم تربیتی، روان شناسی شناختی و علوم ورزشی نشان داده اند که فعالیت های بدنی و ورزش منظم می توانند نقشی تعیین کننده در بهبود این مهارت های شناختی ایفا کنند. ورزش از طریق افزایش جریان خون مغزی، بهبود اکسیژن رسانی به بافت های عصبی، تحریک ترشح نوروترانسمیترهایی مانند دوپامین و سروتونین و تقویت نوروپلاستیسیته مغز، زمینه ساز ارتقای عملکردهای اجرایی مغز می شود؛ عملکردهایی که به طور مستقیم با یادگیری ریاضی در ارتباط هستند.از سوی دیگر، فعالیت های ورزشی به ویژه ورزش های هوازی، بازی های حرکتی هدفمند و تمرینات هماهنگی عصب–عضله، موجب تقویت توجه انتخابی، تمرکز ذهنی و کنترل تکانه ها در دانش آموزان می شوند. این مهارت ها نقش مهمی در درک مفاهیم ریاضی، دنبال کردن مراحل حل مسئله و کاهش خطاهای شناختی دارند. همچنین، ورزش با کاهش اضطراب، استرس تحصیلی و اضطراب ریاضی، بستر روان شناختی مناسبی برای یادگیری موثرتر فراهم می کند. دانش آموزانی که از آمادگی جسمانی بالاتری برخوردارند، معمولا اعتمادبه نفس بیشتری در مواجهه با مسائل ریاضی داشته و از انگیزش درونی بالاتری برای یادگیری برخوردارند.علاوه بر این، ادغام فعالیت های بدنی با آموزش ریاضی در قالب یادگیری فعال، می تواند یادگیری مفاهیم انتزاعی ریاضی را عینی تر و معنادارتر سازد. چنین رویکردی با درگیرکردن هم زمان جسم و ذهن، به تثبیت بهتر مفاهیم، افزایش ماندگاری یادگیری و ارتقای عملکرد تحصیلی در درس ریاضی منجر می شود. در مجموع، ورزش نه تنها ابزاری برای ارتقای سلامت جسمانی، بلکه عاملی موثر در تقویت مهارت های شناختی زیربنایی یادگیری ریاضی محسوب می شود و توجه به آن در برنامه ریزی های آموزشی، به ویژه در دوره ابتدایی، می تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت یادگیری دانش آموزان ایفا کند.

کلیدواژه ها:

ورزش ، مهارت های شناختی ، یادگیری ریاضی ، حافظه کاری ، توجه و تمرکز ، سرعت پردازش ذهنی ، عملکردهای اجرایی مغز ، آموزش فعال