پیش بینی جهت گیری زندگی دانش آموزان بر اساس الگوهای ارتباطی خانواده (مطالعه موردی دوره متوسطه اول شهرستان اسدآباد)

خانواده به عنوان نخستین و پایدارترین نهاد اجتماعی، نقش اساسی در شکل گیری نگرش ها، ارزش ها و جهت گیری زندگی دانش آموزان ایفا می کند. هدف این مقاله بررسی نقش الگوهای ارتباطی خانواده در پیش بینی جهت گیری... خانواده به عنوان اولین و پایدارترین نهاد اجتماعی، تاثیر عمیقی بر شکل گیری نگرش ها، ارزش ها و جهت گیری زندگی دانش آموزان دارد؛ به گونه ای که تجربیات ارتباطی اولیه می تواند بنیان باورها، هدف گذاری، معناجویی و تاب آوری آنان را در طول زندگی رقم زند. در این مقاله، نقش الگوهای ارتباطی خانواده در پیش بینی جهت گیری زندگی دانش آموزان با تاکید بر ابعاد گفت وگو محوری، حمایت و کنترل، با رویکرد توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تجمیع پژوهش های داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گرفته است. در خانواده هایی که فضای ارتباطی باز، احترام متقابل و گفت وگو بر مدار اعتماد برقرار است، دانش آموزان یاد می گیرند که هدف گذاری کنند، مسئولیت بپذیرند و به آینده امیدوار باشند. این بسترها زمینه توسعه عزت نفس، استقلال و خودکارآمدی در نوجوانان را فراهم می آورند. در مقابل، الگوهای ارتباطی مبتنی بر همنوایی و کنترل افراطی، محیطی را شکل می دهند که احتمال بروز سردرگمی، اضطراب و بی هدفی در دانش آموزان بالا می رود. پژوهش ها نشان داده اند سبک های فرزندپروری مقتدرانه و گفت وگو محور والدین با جهت گیری مثبت به زندگی، امید به آینده و هدف مندی در دانش آموزان رابطه معنادار دارد. همچنین عوامل شناختی مانند خودکارآمدی ادراک شده نقش واسطه ای پررنگی ایفا می کنند. نتایج این مقاله نشان می دهد الگوهای ارتباطی خانواده به طور کلی توانایی پیش بینی جهت گیری زندگی را دارند، اما تنها مولفه گفت و شنود به طور مثبت و معناداری با جهت گیری زندگی مرتبط است. لذا آموزش و تقویت مهارت های ارتباطی خانواده، به ویژه برای والدین، می تواند ابزار پیشگیرانه و ارتقای سلامت روانی دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

الگوهای ارتباطی خانواده ، جهت گیری زندگی ، دانش آموزان ، سبک های فرزندپروری