اثر روایت محوری در کلاس های چندپایه روستایی بر رشد زبان بیانی و مهارت های دانش آموزان

در پهنه وسیع روستاهای جنوب ایران، کلاس های چندپایه بخشی جدایی ناپذیر از نظام آموزشی هستند. در این کلاس ها، معلم وظیفه هدایت دانش آموزانی با پایه های تحصیلی متفاوت را بر عهده دارد؛ چالشی که نیازمند خلاقیت، انعطاف پذیری و درک عمیق از نیازهای یادگیری تک تک دانش آموزان است. یکی از چالش های اساسی که بسیاری از این دانش آموزان با آن روبرو هستند، عقب ماندگی نسبی در رشد زبان بیانی و مهارت های تعامل اجتماعی است. این مسئله می تواند ریشه در عوامل متعددی داشته باشد، از جمله دسترسی محدودتر به منابع غنی زبانی، محیط های یادگیری که گاه از غنای فرهنگی و زبانی بومی فاصله می گیرند، و ساختار کلاس های چندپایه که تمرکز فردی را دشوارتر می سازد.در جوامع روستایی جنوب کشور، به ویژه در کلاس های چندپایه، چالش های زبانی و اجتماعی دانش آموزان نیازمند راهکارهای نوآورانه و متناسب با بستر فرهنگی است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش موردپژوهی، به تحلیل عمیق فرآیند اجرای روایت محوری بومی در کلاس های چندپایه مناطق مذکور پرداخته است. داده ها از طریق مشاهده ساختاریافته کلاس ها، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با معلمان و دانش آموزان منتخب، و تحلیل محتوای قصه های محلی جمع آوری و با استفاده از نرم افزار MAXQDA مورد تحلیل تماتیک قرار گرفته اند. یافته ها نشان دهنده تاثیر مثبت و معنادار روایت محوری بومی بر افزایش دایره واژگان، بهبود ساختار جملات، و ارتقاء توانایی دانش آموزان در ابراز نظرات و ایده های خود است. همچنین، مهارت های تعامل اجتماعی مانند همکاری، گوش دادن فعال، و حل مسئله در دانش آموزانی که در معرض قصه های محلی قرار گرفته اند، به طور محسوسی بهبود یافته است. در مقابل، کلاس های فاقد این رویکرد، با رشد کندتر در این حوزه ها مواجه بوده اند. نتایج این پژوهش بر اهمیت بومی سازی محتوای آموزشی و به کارگیری روش های خلاقانه در کلاس های چندپایه روستایی تاکید دارد و مدل سه لایه ی روایت محوری آموزشی را به عنوان راهکاری عملی برای مناطق مشابه پیشنهاد می دهد.

کلیدواژه ها:

تعامل اجتماعی ، دانش آموزان روستایی ، قصه های محلی