تاثیر بازیهای رایانه ای ، آنلاین و فضای مجازی بر شکل گیری هویت کودکان دبستانی

گسترش روزافزون بازی های رایانه ای، بازی های آنلاین و فضای مجازی، به ویژه در میان کودکان دبستانی، به یکی از مهم ترین دغدغه های خانواده ها، نظام آموزشی و پژوهشگران علوم اجتماعی تبدیل شده است. دوران کودکی، به عنوان مرحله ای حساس در شکل گیری هویت و کیستی فرد، بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر رسانه های نوین قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر بازی های رایانه ای آنلاین و استفاده از فضای مجازی بر فرآیند شکل گیری هویت کودکان دبستانی انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است که به صورت کتابخانه ای و میدانی اجرا شده است. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان دوره اول ابتدایی شهر بندرعباس بوده و نمونه ای به حجم ۲۸۵ نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شده است. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته آسیب های فضای مجازی با پایایی ۰/۹۲ (آلفای کرونباخ) بوده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که بین میزان استفاده از بازی های رایانه ای آنلاین و فضای مجازی با ابعاد مختلف هویت کودکان رابطه معناداری وجود دارد؛ به گونه ای که استفاده نامناسب و کنترل نشده از این فضاها می تواند پیامدهایی چون تضعیف هویت فردی و اجتماعی، کاهش عزت نفس، افزایش پرخاشگری و افت تحصیلی را به دنبال داشته باشد. در مقابل، استفاده هدفمند، هدایت شده و متناسب با سن می تواند زمینه ساز رشد خلاقیت و برخی مهارت های شناختی گردد. بر این اساس، برنامه ریزی آگاهانه خانواده ها، معلمان و متولیان فرهنگی برای مدیریت مصرف رسانه ای کودکان امری ضروری است.

کلیدواژه ها:

بازی های رایانه ای آنلاین ، فضای مجازی ، شکل گیری هویت ، کودکان دبستانی ، جامعه پذیری