طراحی آموزشی مبتنی بر فعالیت: رویکردهای نوین برای ارتقاء مشارکت فعال و تعمیق یادگیری در کلاس درس

این پژوهش به بررسی مبانی نظری و کاربردی طراحی آموزشی مبتنی بر فعالیت (Activity-Based Instructional Design) می پردازد و نشان می دهد که چگونه این رویکرد، در تقابل با مدل های سنتی معلم محور، می تواند مشارکت فعال دانش آموزان را به حداکثر رسانده و در نتیجه، یادگیری عمیق و بلندمدت را در کلاس های درس مدرن تسهیل نماید. هسته اصلی این رویکرد، جایگزینی دریافت منفعلانه اطلاعات با انجام دادن فعالانه (Doing) است؛ جایی که دانش آموز از طریق طراحی تجربیات یادگیری معنادار، مفاهیم را کشف و درونی سازی می کند.این تحقیق بر شناسایی و تحلیل رویکردهای نوین طراحی فعالیت تمرکز دارد، از جمله یادگیری مبتنی بر پروژه (Project-Based Learning - PBL)، یادگیری مبتنی بر مسئله (Problem-Based Learning - PrBL)، و استفاده از شبیه سازی ها و کاوش های عملی. متغیر کلیدی مورد سنجش، میزان انگیزه درونی (Intrinsic Motivation) و کیفیت درک مفاهیم پیچیده است که پس از اجرای فعالیت های هدفمند افزایش می یابد.نتایج نشان می دهد که طراحی فعالیت های موفق نیازمند رعایت اصول سه گانه است: ۱) ارتباط مستقیم با هدف یادگیری؛ ۲) تناسب با سطح توانایی و علاقه یادگیرنده؛ و ۳) ایجاد فرصت برای بازاندیشی و ارائه بازخورد سازنده. این پژوهش توصیه های عملی برای معلمان ارائه می دهد تا بتوانند فعالیت هایی طراحی کنند که نه تنها مشارکت ظاهری، بلکه مشارکت شناختی (Cognitive Engagement) دانش آموزان را تضمین کرده و در نهایت منجر به پرورش مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله شود.

کلیدواژه ها:

طراحی آموزشی ، یادگیری فعال ، مشارکت دانش آموز ، یادگیری مبتنی بر پروژه ، تعمیق یادگیری ، انگیزه درونی