اقدام پژوهی در افزایش مشارکت دانش آموزان کم تحرک دوره ابتدایی در کلاس تربیت بدنی

این اقدام پژوهی با هدف افزایش مشارکت دانش آموزان کم تحرک در کلاس تربیت بدنی پایه پنجم انجام شد. در ابتدای سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳، با استفاده از چک لیست مشاهده و پرسشنامه اولیه، هشت دانش آموز با الگوی رفتاری کم تحرکی پایدار (اجتناب از فعالیت، بی علاقگی و تعامل اجتماعی ضعیف در حین بازی) شناسایی شدند. سوال اصلی پژوهش این بود: «من به عنوان معلم تربیت بدنی، چگونه می توانم مشارکت فعال این دانش آموزان را افزایش دهم؟» روش کار، اقدام پژوهی مشارکتی در دو چرخه بود. در چرخه اول، مداخله بر ایجاد محیطی کم تهدید متمرکز شد: حذف بازی های حذفی و رقابتی شدید، معرفی «ایستگاه های بازی حرکتی» مبتنی بر همکاری، و استفاده از موسیقی شاد. مشاهده و بازتاب نشان داد که اگرچه جو کلاس مثبت تر شد، اما احساس بی کفایتی حرکتی در برخی دانش آموزان باقی است. بر این اساس، چرخه دوم با هدف تقویت «احساس شایستگی فردی» طراحی و اجرا شد. راهکارهای این چرخه شامل: طراحی «کارت چالشی شخصی» با اهداف کوتاه و قابل دستیابی، سیستم بازخورد توصیتی و غیررقابتی، و واگذاری نقش های رهبری کوچک (مانند مدیریت ایستگاه یا داوری ساده) به دانش آموزان کم تحرک بود. داده ها از طریق مشاهده ساختاریافته، مصاحبه و پرسشنامه در هر دو چرخه جمع آوری شد. یافته ها حاکی از افزایش معنادار مشارکت بود: میانگین زمان درگیری حرکتی از ۴۰٪ به ۸۵٪ رسید، نمره احساس شایستگی حرکتی در پرسشنامه ۳۵٪ بهبود یافت، و تعاملات اجتماعی مثبت افزایش پیدا کرد. این پژوهش نتیجه می گیرد که ترکیب کاهش تهدید محیطی و تقویت شایستگی ادراک شده فردی، راهبردی موثر برای درگیرکردن دانش آموزان کم تحرک است. پیام عملی این مطالعه برای معلمان، لزوم بازنگری در ساختار رقابتی غالب در کلاس های تربیت بدنی و حرکت به سمت طراحی فعالیت های شخصی شده، مبتنی بر پیشرفت فردی و مشارکتی است.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، دانش آموز کم تحرک ، تربیت بدنی ابتدایی ، مشارکت ، شایستگی ادراک شده.