حریم خصوصی و مراقبت در فضای مجازی: دلالت های اخلاق دینی برای تربیت رسانه ای دانش آموزان

گسترش حضور دانش آموزان در شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها، حریم خصوصی را از یک موضوع فردی به مسئله ای تربیتی و مدرسه ای تبدیل کرده است، زیرا بسیاری از آسیب های دیجیتال نه از نقص فنی، بلکه از بازنشر شتاب زده، قضاوت جمعی و نادیده گرفتن مرزهای اشخاص پدید می آید. این مقاله با رویکرد تربیتی، حریم خصوصی را در دو سطح داده و رابطه صورت بندی می کند و مراقبت را به معنای همراهی حمایت گر و متوازن با اختیار تبیین می نماید تا تفاوت آن با کنترل فرساینده روشن شود. سپس بر مبنای اخلاق دینی، اصولی مانند حرمت انسان، پاسداشت آبرو، پرهیز از افشا و مسئولیت در گفتار و بازنشر، به عنوان معیارهای هدایت کننده زیست رسانه ای استخراج می گردد و ظرفیت آن ها برای تبدیل شدن به زبان آموزشی در مدرسه نشان داده می شود. در ادامه، دلالت های تربیتی در قالب راهبردهای مدرسه محور ارائه می شود که بر سناریوهای اخلاقی واقع گرایانه، گفت وگوی هدایت شده، قواعد رفتاری شفاف در کلاس و گروه های مجازی، و مواجهه ترمیمی با خطا تکیه دارد و نقش معلم، مشاور و خانواده را در همسوسازی مراقبت و تقویت خودمراقبتی برجسته می سازد. در نهایت، مدل سه لایه تربیت رسانه ای اخلاق دینی در حوزه حریم و مراقبت عرضه می شود که لایه معناشناختی، لایه هنجاری و لایه اجرایی را به هم پیوند می دهد و نشان می دهد پایداری تربیت رسانه ای زمانی حاصل می شود که فهم مسئله، معیار اخلاقی و تمرین رفتاری در کنار هم قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

حریم خصوصی ، مراقبت تربیتی ، اخلاق دینی ، تربیت رسانه ای ، خودمراقبتی ، آبرو و بازنشر ، میانجی گری والدین ، مدرسه و فضای مجازی