بازآفرینی فرآیند یاددهی یادگیری با رویکرد فهم محور؛ گامی اساسی در ارتقای یادگیری پایدار و اثربخش

تحولات گسترده علمی، فناورانه و اجتماعی در دهه های اخیر موجب شده است که نظام های آموزشی بیش از هر زمان دیگری به سمت پرورش یادگیرندگانی اندیشمند، تحلیل گر و توانمند در کاربرد دانش حرکت کنند. در این میان، آموزش معنادار به عنوان رویکردی مبتنی بر فهم عمیق مفاهیم و پیوند دانش جدید با ساختارهای شناختی پیشین، جایگاه ویژه ای در ارتقای کیفیت یادگیری یافته است. برخلاف شیوه های سنتی که عمدتا بر حفظ مطالب و بازتولید سطحی اطلاعات تمرکز دارند، آموزش معنادار بر درک روابط مفهومی، مشارکت فعال فراگیر و انتقال یادگیری به موقعیت های واقعی تاکید می کند. هدف این مقاله تبیین نقش آموزش معنادار در شکل گیری یادگیری عمیق، افزایش انگیزش درونی و تقویت توانایی حل مسئله است. مرور پژوهش های داخلی و خارجی نشان می دهد که استفاده از راهبردهای معنا محور مانند آموزش مبتنی بر مسئله، یادگیری مشارکتی و سازمان دهی مفهومی محتوا، موجب افزایش پایداری یادگیری و بهبود عملکرد شناختی می شود. همچنین نقش معلم به عنوان تسهیل گر یادگیری و طراح موقعیت های آموزشی معنادار، عامل کلیدی در موفقیت این رویکرد شناخته می شود. نتایج حاکی از آن است که حرکت از آموزش حافظه محور به سوی آموزش فهم محور می تواند تحولی اساسی در کیفیت نظام های آموزشی ایجاد کرده و زمینه رشد شناختی، هیجانی و مهارتی یادگیرندگان را فراهم سازد. در پایان، بر ضرورت بازنگری در برنامه های درسی و روش های ارزشیابی با محوریت یادگیری معنادار تاکید می شود.