مدیریت مدرسه در عصر انفجار هوش مصنوعی: طراحی الگوی جامع مبتنی بر شایستگی های رهبری دیجیتال

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی جامع مدیریت مدرسه در مواجهه با تحولات عمیق هوش مصنوعی در نظام آموزشی انجام شده است. این مطالعه از نوع نظریه پردازی داده بنیاد با رویکرد سیستماتیک است که در سه مرحله اصلی گردآوری داده ها، تحلیل محتوای عمیق و اعتبارسنجی الگو انجام پذیرفته است. جامعه پژوهش شامل ۴۵ مدیر مدرسه با تجربه از ۱۵ استان کشور بوده که با روش نمونه گیری هدفمند و با معیار حداکثر تنوع انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده، مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق، گروه های کانونی و بررسی اسناد بالادستی بوده است. تحلیل داده ها با استفاده از کدگذاری سه مرحله ای و با بهره گیری از نرم افزار MAXQDA نسخه ۲۰۲۴ صورت گرفت. یافته ها در قالب یک الگوی پانزده بعدی سازماندهی شد که هر بعد شامل مولفه های تخصصی، شاخص های عملیاتی و راهکارهای اجرایی مشخص است. الگوی نهایی نشان می دهد که مدیریت موثر در عصر هوش مصنوعی نیازمند توسعه پنج شایستگی محوری شامل سواد الگوریتمی، رهبری داده محور، تفکر طراحی آموزشی، مدیریت اکوسیستم یادگیری و آینده نگاری تحول آفرین است. این مقاله با ارائه جزئیات کامل هر یک از ابعاد پانزده گانه و تعیین روابط سلسله مراتبی میان آن ها، چارچوبی نظام مند برای گذار از پارادایم سنتی به پارادایم نوین مدیریت آموزشی ارائه می دهد. نتایج نهایی حاکی از آن است که موفقیت در این گذار مستلزم تحول در زیرساخت های فنی، بازطراحی فرآیندهای مدیریتی، توسعه سرمایه انسانی و ایجاد فرهنگ سازمانی یادگیرنده است.

کلیدواژه ها:

مدیریت مدرسه ، هوش مصنوعی ، رهبری آموزشی ، شایستگی دیجیتال ، مدرسه هوشمند.