بررسی حقوقی تملک اراضی توسط شهرداری با تاکید بر منافع عمومی

تملک اراضی توسط شهرداری ها به عنوان یکی از مصادیق مهم اعمال قدرت عمومی، از موضوعات پیچیده و بحث برانگیز در حقوق عمومی و حقوق مالکیت خصوصی محسوب می شود. این اقدام زمانی رخ می دهد که نیاز به اجرای برنامه های عمومی، توسعه زیرساخت ها یا تامین منافع جمعی ایجاب کند، اما در عین حال ممکن است موجب تداخل با حقوق مالکانه اشخاص شود. در نظام حقوقی ایران، تملک اراضی و املاک جهت اجرای طرح های عمومی و عمرانی تابع شرایط، تشریفات و ضوابط مشخصی است. از منظر نظری، تملک اجباری به مثابه اعمال قاعده ای استثنایی در حقوق مالکیت تلقی می شود که تنها زمانی مشروعیت دارد که نفع عمومی آن محرز شده و پرداخت بهای عادله و رعایت تشریفات قانونی صورت گیرد. تحلیل حقوقی این پدیده مستلزم بررسی تعادل میان دو اصل مهم حقوقی است؛ اصل احترام به مالکیت خصوصی و اصل تامین منافع عمومی. عدم رعایت ضوابط قانونی توسط دستگاه های اجرایی می تواند موجبات طرح دعاوی حقوقی اعتراض مالکین را فراهم سازد. این مقاله با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر متون حقوقی ایران و یافته های علمی بین المللی، تلاش دارد جایگاه حقوقی تملک اراضی توسط شهرداری با تاکید بر منافع عمومی، موانع حقوقی و راهکارهای حفظ حقوق مالکانه را تبیین نماید.

کلیدواژه ها:

تملک اراضی ، منافع عمومی ، مالکیت خصوصی ، لایحه تملک اراضی ، حقوق عمومی