راهبردهای برنامه ریزی مشارکتی بین سازمان آتشنشانی، شهرداری و شهروندان در ایجاد محیطی ایمن: ارائه مدلی بر پایه حکمرانی شهری خوب

هدف: این پژوهش با هدف شناسایی و طراحی راهبردهای موثر برای برنامه ریزی مشارکتی بین سه ضلع اصلی «سازمان آتشنشانی»، «شهرداری» و «شهروندان» در راستای ایجاد محیط شهری ایمن تر انجام شده است. تمرکز بر ارائه مدلی است که بتواند چارچوبی برای نهادینه سازی مشارکت واقعی و تاثیرگذار ذی نفعان در چرخه مدیریت ایمنی شهری فراهم آورد.روش: این تحقیق از نوع آمیخته اکتشافی متوالی است. در مرحله کیفی، با استفاده از روش نظریه زمینه ای، داده ها از طریق ۳۰ مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران آتشنشانی و شهرداری، اعضای شورایاری محلات، و شهروندان فعال در سه محله با بافت های مختلف (فرسوده، نوساز، مختلط) جمع آوری و تحلیل شد. در مرحله کمی، مدل اولیه حاصل از کیفی، با استفاده از پرسشنامه مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) و نظرسنجی از ۴۰۰ نفر از شهروندان و ۱۵۰ کارمند دو سازمان در یک کلان شهر، اعتبارسنجی کمی شد.یافته ها: مدل نهایی با عنوان «مدل مشارکت سه ضلعی ایمن سازی محیط (Triple Helix Safety Partnership Model)» در چهار بعد کلیدی ارائه شد: ۱) بعد نهادی-اداری (ایجاد سازوکارهای رسمی مانند کمیته های مشترک ایمنی محله)، ۲) بعد ارتباطی-اطلاع رسانی (استفاده از پلتفرم های دوسویه و آموزش های تعاملی)، ۳) بعد توانمندسازی-مسئولیت پذیری (آموزش شهروندان به عنوان «ماموران داوطلب ایمنی» و تفویض اختیار به محلات)، و ۴) بعد اقدام مشترک-نظارتی (اجرای پروژه های کوچک ایمنی با مشارکت مالی و فیزیکی مردم). تحلیل SEM نشان دهنده برازش مطلوب مدل و تاثیر معنادار ابعاد بر «احساس تعلق و مسئولیت جمعی نسبت به ایمنی» بود.نتیجه گیری: ایمنی شهری محصول دستور یا اقدام نهادهای رسمی به تنهایی نیست، بلکه حاصل تعامل فعال، آگاهانه و مسئولانه تمام ساکنان شهر است. مدل ارائه شده چارچوبی عملیاتی برای عبور از رویکرد «فوق به پایین» و حرکت به سمت «ایمنی به مثابه یک خدمت عمومی مشارکتی» ارائه می دهد که در آن شهروندان از موضوع منفعل حفاظت، به شریک فعال پیشگیری تبدیل می شوند.