چالش های اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در محیط های آموزشی

گسترش سریع کاربردهای هوش مصنوعی در محیط های آموزشی، فرصت های نوینی برای بهبود کیفیت یاددهی و یادگیری فراهم کرده است، اما هم زمان چالش های اخلاقی پیچیده ای را نیز به همراه آورده که نیازمند تحلیل نظام مند و سیاست گذاری آگاهانه است. این مقاله با هدف تبیین مهم ترین چالش های اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در آموزش و بررسی پیامدهای آن بر عدالت آموزشی، حریم خصوصی، نقش معلم و فرآیندهای ارزشیابی انجام شده است. روش تحقیق این پژوهش به صورت تحلیلی توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و بررسی نظام مند مقالات علمی معتبر در حوزه آموزش و فناوری های هوشمند بوده است. در این چارچوب، ابعاد اخلاقی مرتبط با گردآوری و پردازش داده های آموزشی، سوگیری الگوریتمی، کاهش تعامل انسانی و تصمیم گیری های مبتنی بر سامانه های هوشمند مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که نبود چارچوب های اخلاقی روشن، ضعف سواد فناورانه معلمان و نابرابری دسترسی به زیرساخت های دیجیتال می تواند به تعمیق شکاف های آموزشی و تضعیف اعتماد ذی نفعان منجر شود. بر این اساس، طراحی سیاست های مدرسه محور اخلاق فناوری، توانمندسازی حرفه ای معلمان و استقرار نظام های نظارتی شفاف به عنوان راهبردهای کلیدی برای بهره گیری مسئولانه از هوش مصنوعی در آموزش پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی آموزشی ، اخلاق فناوری ، عدالت آموزشی ، حریم خصوصی داده ها ، سواد دیجیتال