چالش های جذب، نگهداری و ارتقاء معامان متخصص در مناطق محروم: ارائه مدل های تشویقی و حمایتی

کمبود و نابرابری در توزیع معلمان متخصص یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی، به ویژه در مناطق محروم و کم برخوردار است. این مسئله نه تنها کیفیت یاددهی–یادگیری را کاهش می دهد، بلکه به بازتولید نابرابری های آموزشی و اجتماعی نیز می انجامد. پژوهش حاضر با تمرکز بر سه محور اصلی جذب، نگهداری و ارتقاء معلمان متخصص در مناطق محروم، به شناسایی موانع ساختاری، حرفه ای، اقتصادی و اجتماعی پرداخته و در ادامه، مدل های تشویقی و حمایتی موثر را ارائه می دهد. یافته ها نشان می دهد که عوامل اقتصادی (نظیر حقوق ناکافی و هزینه های بالای زندگی)، عوامل حرفه ای (محدودیت فرصت های رشد شغلی، آموزش ضمن خدمت و ارتقاء علمی)، عوامل رفاهی–اجتماعی (کمبود امکانات درمانی، مسکن و امنیت شغلی) و عوامل فرهنگی–محیطی (انزوا، فاصله از مراکز شهری و ضعف سرمایه اجتماعی) نقش تعیین کننده ای در کاهش تمایل معلمان به خدمت در این مناطق دارند.بر این اساس، پژوهش یک مدل ترکیبی تشویقی–حمایتی پیشنهاد می کند که شامل: مشوق های مالی هدفمند (پرداخت های جبرانی، فوق العاده مناطق محروم، وام و تسهیلات مسکن)، مشوق های حرفه ای (اولویت در ارتقاء رتبه، ادامه تحصیل، ماموریت های آموزشی و فرصت های پژوهشی)، حمایت های رفاهی–اجتماعی (مسکن سازمانی، بیمه های تکمیلی، خدمات مشاوره ای) و سیاست های حمایتی نهادی (ثبات شغلی، مشارکت معلمان در تصمیم گیری های محلی و توانمندسازی مدیریتی مدارس) است. نتیجه گیری پژوهش نشان می دهد که اجرای یکپارچه و پایدار این مدل ها، با توجه به شرایط بومی هر منطقه، می تواند منجر به افزایش ماندگاری معلمان متخصص، بهبود کیفیت آموزش و تحقق عدالت آموزشی شود.

کلیدواژه ها:

معلمان متخصص ، مناطق محروم ، جذب معلم ، نگهداری معلم ، ارتقاء حرفه ای ، مشوق های مالی ، عدالت آموزشی ، سیاست های حمایتی.