اثربخشی الگوی تدریس معناگرای معلم محور در آموزش متون کلاسیک فارسی بر درک مفهومی، خوانش انتقادی و نگرش دانش آموزان نسبت به ادبیات فارسی

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی الگوی تدریس معناگرای معلم محور در آموزش متون کلاسیک فارسی بر درک مفهومی، خوانش انتقادی و نگرش دانش آموزان نسبت به ادبیات فارسی است. این مطالعه از نوع شبه آزمایشی با طراحی پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان مقطع متوسطه بود و نمونه ای به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب شد. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه درک مفهومی، آزمون خوانش انتقادی و مقیاس نگرش نسبت به ادبیات فارسی بودند که روایی آن ها توسط متخصصان و پایایی آن ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. مداخله آموزشی در گروه آزمایش مبتنی بر الگوی معناگرای معلم محور و با تمرکز بر تعامل فعال دانش آموزان با متون کلاسیک، تحلیل معنایی، بحث و بازنمایی مفاهیم بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) و آزمون های پس از آن تحلیل شد. نتایج نشان داد که الگوی تدریس معناگرای معلم محور به طور معناداری موجب افزایش درک مفهومی و توانایی خوانش انتقادی دانش آموزان شد و نگرش مثبت آن ها نسبت به ادبیات فارسی تقویت گردید. یافته ها حاکی از آن است که به کارگیری رویکردهای معناگرا در تدریس متون کلاسیک می تواند به بازآفرینی تجربه یادگیری ادبی و ارتقای تحلیل انتقادی و معنایی دانش آموزان منجر شود. این پژوهش ضمن ارائه چارچوب نظری و عملی برای آموزش ادبیات فارسی، پیشنهادهایی برای بهره گیری از روش های فعال و معناگرا در کلاس درس ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

معناگرایی ، خوانش انتقادی ، ادبیات فارسی ، درک مفهومی