نقش فرهنگ مدرسه در تقویت شادکامی از طریق برنامه های هنری و فرهنگی

فرهنگ مدرسه به عنوان بافت نامرئی اما تاثیرگذاری که تمامی تعاملات، ارزش ها و رفتارهای درون فضای آموزشی را شکل می دهد، ظرفیت بالقوه ای برای پرورش شادکامی و سرزندگی عاطفی دانش آموزان در خود دارد؛ با این وجود، بسیاری از مدارس درگیر دستیابی به شاخص های کمی پیشرفت تحصیلی شده و به طور ناخودآگاه فضایی رقابتی، استرس زا و خشک را تداوم می بخشند که در آن شادکامی دانش آموزان به عنوان هدفی آموزشی جدی مورد توجه قرار نمی گیرد، این رویکرد کوتاه نگر علاوه بر تضعیف لذت یادگیری، زمینه ساز بروز خستگی تحصیلی، بی انگیزگی و کاهش حس تعلق به مدرسه می شود. در این میان، برنامه های هنری و فرهنگی با توانایی ذاتی در ایجاد فضایی خلاق، بیانگر و هم افزایی، می توانند به عنوان اهرمی قدرتمند در بازتعریف فرهنگ مدرسه و تبدیل آن به بستری شاد و پربار عمل کنند؛ فعالیت هایی همچون تئاتر، موسیقی گروهی، نمایشگاه های هنری دانش آموزی، جشن های فرهنگی و کارگاه های داستان سرایی، نه تنها امکان بروز استعدادهای درونی را فراهم می آورند، بلکه از طریق تجربه ی هم سویی در خلق آثار جمعی، حس لذت از همکاری، غرور از دستاورد مشترک و شادی ناشی از بیان آزادانه ی احساسات را در دانش آموزان تقویت می کنند. ضرورت توجه به این ارتباط از آن جا ناشی می شود که شادکامی صرفا به عنوان حالتی گذرا در نظر گرفته نشود، بلکه به عنوان عاملی تسهیل گر در فرآیند یادگیری شناخته شده است؛ دانش آموزان شادتر تمرکز بهتری دارند، خلاقیت بیشتری از خود نشان می دهند و در مواجهه با چالش های تحصیلی تاب آوری بالاتری دارند. با این حال، مساله ی اصلی این است که در بسیاری از مدارس، برنامه های هنری و فرهنگی به صورت پراکنده، غیرساختاریافته و فاقد ارتباط عمدی با شکل گیری فرهنگ مدرسه اجرا می شوند و صرفا به عنوان فعالیت های تفریحی در حاشیه ی برنامه ی درسی در نظر گرفته می شوند؛ این نگاه سطحی همراه با کمبود آموزش معلمان در طراحی برنامه های هنری هدفمند و نبود چارچوبی نظری برای ادغام این فعالیت ها در بافت فرهنگی مدرسه، مانع از بهره گیری کامل از پتانسیل این برنامه ها در ترویج شادکامی پایدار می شود و لزوم بررسی نظام مند نقش فرهنگ مدرسه در تقویت شادکامی از طریق برنامه های هنری و فرهنگی را بیش از پیش آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ مدرسه ، شادکامی دانش آموزان ، برنامه های هنری ، برنامه های فرهنگی ، فضای آموزشی