طراحی سامانه سنجش پیشرفت تربیتی با تاکید بر شاخص های سند تحول بنیادین

در سال های اخیر، سنجش پیشرفت تربیتی به یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی تبدیل شده است، زیرا تربیت به عنوان فرایندی چندبعدی، تنها محدود به انتقال دانش نبوده و ابعاد اخلاقی، اجتماعی، هویتی و فرهنگی را نیز دربرمی گیرد. در نظام آموزشی ایران، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به عنوان چارچوب کلان تربیتی، بر پرورش متوازن ابعاد وجودی دانش آموزان تاکید دارد و تحقق اهداف آن مستلزم وجود سازوکارهای سنجش متناسب با شاخص های تربیتی تعریف شده در این سند است. با این حال، نظام های ارزشیابی موجود غالبا بر سنجش های آموزشی و شناختی متمرکز بوده و توانایی لازم برای ارزیابی پیشرفت تربیتی را به صورت جامع ندارند. ازاین رو، طراحی سامانه ای منسجم و هدفمند برای سنجش پیشرفت تربیتی، ضرورتی بنیادین به شمار می آید. این مقاله با رویکردی تحلیلی، به بررسی الزامات نظری و مفهومی طراحی سامانه سنجش پیشرفت تربیتی مبتنی بر شاخص های سند تحول بنیادین می پردازد. در این راستا، ابتدا ابعاد و ساحت های تربیتی مورد تاکید سند مورد واکاوی قرار گرفته و سپس ویژگی ها و مولفه های یک سامانه سنجش کارآمد تبیین می شود. تمرکز اصلی مقاله بر ارائه چارچوبی مفهومی است که بتواند سنجش تربیتی را از حالت مقطعی و آزمون محور خارج کرده و به فرایندی پیوسته، کیفی و بازخوردمحور تبدیل کند. یافته های تحلیلی نشان می دهد که سامانه سنجش پیشرفت تربیتی باید مبتنی بر رویکرد کل نگر، توجه به تفاوت های فردی، مشارکت فعال ذی نفعان و همسویی کامل با اهداف تربیتی سند تحول بنیادین باشد. چنین سامانه ای می تواند نقش موثری در بهبود کیفیت تربیت، هدایت تصمیم گیری های آموزشی و تحقق اهداف کلان نظام تعلیم و تربیت ایفا کند.

کلیدواژه ها:

سامانه سنجش تربیتی ، سند تحول بنیادین ، شاخص های تربیتی ، ارزشیابی تربیتی ، پیشرفت تربیتی