مبانی قرآنی تربیت معلم در نظام آموزشی: تبیین اصول و ارکان تاثیرگذار بر فرآیند یاددهی-یادگیری

نظام های آموزشی معاصر، علی رغم پیشرفت های فنی، با چالش هایی در حوزه های معنابخشی، تربیت اخلاقی و انگیزش درونی فراگیران مواجه هستند. در این میان، بازخوانی مبانی تربیتی برگرفته از متون دینی، به ویژه قرآن کریم، می تواند افق های نوینی برای غنابخشی به فرآیند تربیت معلم بگشاید. هدف این پژوهش، استخراج و تبیین اصول و مبانی قرآنی موثر بر تربیت معلم و نقش آن در ارتقای کیفیت فرآیند یاددهی-یادگیری است. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و از طریق مطالعه کتابخانه ای و مرور نظام مند منابع قرآنی، تفاسیر معتبر و متون علوم تربیتی انجام شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد قرآن کریم، با محوریت مفاهیمی همچون «تزکیه»، «تعلیم»، «مربی گری»، «بلاغ مبین»، «تفکر» و «عدالت»، الگویی جامع از شئون، صفات و مسئولیت های معلم ترسیم می کند. بر اساس این الگو، معلم نه تنها انتقال دهنده معلومات، که مهذب نفوس، بیدارگر فطرتها، تسهیل کننده جریان تفکر و الگوی عملی فضایل اخلاقی است. این نگاه، تاثیر مستقیمی بر افزایش انگیزه درونی یادگیرنده، تحقق یادگیری عمیق و ماندگار، پاسخگویی به تفاوت های فردی و شکل گیری نگرش مثبت به فرآیند یادگیری دارد. نتیجه این پژوهش حاکی از آن است که گنجاندن این مبانی قرآنی در برنامه های درسی و کارگاه های تربیت معلم، می تواند به پرورش معلمانی بینش مند، متعهد و اثرگذار بیانجامد که قادرند فراتر از اهداف آموزشی صرف، در تربیت نسلی متعادل، متفکر و معنویت مدار سهیم باشند. چالش اصلی، عملیاتی سازی این مبانی انتزاعی در قالب برنامه های درسی، روش های تربیتی و شیوه های ارزشیابی نوین است.

کلیدواژه ها:

تربیت معلم ، مبانی قرآنی ، نظام آموزشی ، تزکیه و تعلیم ، مربی گری ، یادگیری عمیق