فرهنگ “پسر بازی” در مقابل “درس خوانی دخترانه” تاثیر کلیشه های جنسیتی فرهنگی بر عملکرد و خودپنداره تحصیلی

جامعه های انسانی در طول تاریخ، نقش های مختلفی را برای زنان و مردان تعریف کرده اند که این نقش ها تنها بر حوزه های اجتماعی و خانوادگی محدود نشده، بلکه به حوزه های آموزشی نیز گسترش یافته اند (Connell & Messerschmidt, ۲۰۰۵). در فرهنگ ایرانی، مانند بسیاری از فرهنگ های دیگر، باورهای عمیق ریشه ای در مورد نقش های جنسیتی وجود دارند که از طریق نهادهای مختلف، از جمله خانواده، مدرسه و رسانه ها، منتقل می شوند. یکی از این باورهای فرهنگی، مفهوم “پسر بازی” است که به فعالیت ها، بازی ها و رفتارهایی اشاره دارد که به طور سنتی با پسران مرتبط است، در مقابل “درس خوانی دخترانه” که به تمایل دختران برای موفقیت تحصیلی و رعایت نظم و انضباط در محیط آموزشی نسبت داده می شود.این تقسیم بندی فرهنگی، تنها یک توصیف ساده از تفاوت های رفتاری نیست، بلکه یک سیستم پیچیده ای است که انتظارات، ارزش ها و محدودیت های مختلفی را برای پسران و دختران به وجود می آورد. پسران اغلب تشویق می شوند تا در فعالیت های جسمانی، ریسک پذیری و بازی های تنافسی شرکت کنند، حتی اگر این امر با تحصیل و موفقیت آکادمیک در تضاد باشد (Kindlon & Thompson, ۲۰۰۰). در مقابل، دختران از طریق پیام های فرهنگی متعدد، برای تمرکز بر تحصیل، رعایت انضباط و پیگیری اهداف آکادمیک تشویق می شوند.سوالاتی که این مقاله به دنبال پاسخ به آن ها است، عبارتند از: این کلیشه های جنسیتی فرهنگی چگونه بر عملکرد تحصیلی واقعی دانش آموزان تاثیر می گذارند؟ آیا این انتظارات فرهنگی می تواند خودپنداره تحصیلی دانش آموزان را تحت تاثیر قرار دهد؟ و چه مکانیزم های روانی و اجتماعی این تاثیرات را واسطه گری می کنند؟ پاسخ به این سوالات نه تنها از لحاظ نظری مهم است، بلکه دارای پیامدهای عملی برای سیاست گذاری آموزشی و تربیتی نیز می باشد.

کلیدواژه ها:

کلیشه های جنسیتی ، عملکرد تحصیلی ، خودپنداره تحصیلی ، فرهنگ جنسیتی ، انگیزش تحصیلی