تحلیل نقش خیال در سلامت روان از دیدگاه سهرودی

در جهان معاصر، سلامت روان به عنوان یکی از ارکان اصلی کیفیت زندگی مورد توجه جدی قرار گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی نقش محوری خیال در دستیابی به سلامت روان از منظر حکمت اشراقی شهاب الدین سهروردی انجام شده است. در فلسفه سهروردی، خیال صرفا یک قوه روانی نیست، بلکه عالمی مستقل و واقعی (عالم مثال یا صور معلقه) است که میان جهان محسوس و معقول قرار دارد و به عنوان پلی برای ادراک حقایق متعالی عمل می کند (سهروردی، ۱۳۷۵). از سوی دیگر، سلامت روان در روان شناسی جدید به معنای حالت بهزیستی کلی است که فرد در آن بتواند توانمندی های خود را محقق سازد، با فشارهای عادی زندگی کنار بیاید و به صورت موثر و سازنده در جامعه مشارکت نماید (سلیگمن، ۱۳۹۰). این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی و با استناد به متون اصلی سهروردی و ادبیات روان شناسی معاصر، به این پرسش می پردازد که چگونه می توان از مفهوم غنی و چندلایه «خیال» در حکمت اشراقی برای تدوین چهارچوبی نوین در جهت تقویت و حفظ سلامت روان بهره برد. یافته ها نشان می دهد که خیال از دیدگاه سهروردی می تواند کارکردهای متعددی مانند: تسهیل خودآگاهی عمیق، فراهم آوردن امکان تخلیه هیجانی و نمادین، ایجاد معنا در مواجهه با رنج، و تسهیل تجربه وحدت و تعالی داشته باشد. این کارکردها مستقیما با مولفه های سلامت روان مانند مدیریت استرس، تنظیم هیجان، معناجویی و تحقق خود مرتبط هستند. در نهایت، این پژوهش استدلال می کند که تبیین خیال در حکمت اشراقی می تواند مکمل ارزشمندی برای رویکردهای رایج روان شناسی باشد و افق های تازه ای در حوزه روان درمانی معنوی، هنردرمانی و رشد شخصیت بگشاید.

کلیدواژه ها:

خیال ، سلامت روان و دیدگاه سهرودی