مدیریت مدرسه و سلامت روان دانش آموز: کاوشی در اثربخشی رویکردهای پیشگیرانه و حمایتی بر پیشرفت تحصیلی

استرس تحصیلی، یکی از موانع اساسی در مسیر پیشرفت آموزشی و ثبات روانی دانش آموزان محسوب می شود؛ عاملی که می تواند انگیزه درونی، حس کفایت و اعتماد به نفس آن ها را به شدت متزلزل سازد. در این میان، مدرسه فراتر از یک نهاد آموزشی صرف، نقشی محوری در تضمین امنیت روانی و تعادل عاطفی فراگیران ایفا می کند. مدیران و معاونان آموزشی، با هدایت جریان پویای مدرسه، طراحی برنامه های هدفمند و ایجاد سازوکارهای حمایتی کارآمد، در خط مقدم پیشگیری و مدیریت این معضل استرس زا قرار دارند. پژوهش حاضر، با تمرکز بر استراتژی های مدیریتی، دو جنبه حیاتی مواجهه با استرس تحصیلی را مورد بررسی قرار می دهد: راهکارهای پیشگیرانه و مداخلات حمایتی.در حوزه پیشگیری، اقداماتی چون بازنگری و بهینه سازی برنامه های درسی، تعدیل منطقی حجم تکالیف، آموزش مهارت های تاب آوری در برابر فشارهای روانی، و حذف یا کاهش موثر عوامل تنش زا در محیط مدرسه، به عنوان ابزارهایی قدرتمند برای افزایش تمرکز، تقویت حس کنترل و ارتقای کیفی فرآیند یادگیری معرفی می شوند. در بعد حمایتی، ارائه خدمات مشاوره ای تخصصی، ایجاد فضایی عاطفی امن و سرشار از انگیزه، برقراری ارتباطی مستحکم و دوسویه میان خانه و مدرسه، و لحاظ کردن ملاحظات فردی دانش آموزان، به عنوان مولفه های کلیدی در جهت تعمیق مشارکت تحصیلی و تسهیل رشد همه جانبه هیجانی–اجتماعی مطرح می گردند.نتایج حاصل از این بررسی نشان می دهد که تلفیق هوشمندانه و هم افزای این دو رویکرد، قادر است چرخه مخرب استرس را شکسته، فرسودگی تحصیلی را به میزان قابل توجهی کاهش داده و در نهایت، به ارتقای سطح عملکرد آموزشی منجر شود. لذا، توانمندسازی بدنه مدیریتی مدارس، به منظور تشخیص زودهنگام علائم استرس و به کارگیری موثر راهبردهای علمی و روزآمد، گامی بنیادین در جهت تقویت سلامت روان دانش آموزان و ارتقای کیفیت کلی فرآیند تعلیم و تربیت محسوب می گردد.

کلیدواژه ها:

استرس تحصیلی ، مدیریت مدرسه ، راهبردهای پیشگیرانه ، حمایت روانی ، عملکرد آموزشی