رسانه های آموزشی و یادگیری

تعریف رسانه ها و وسایل آموزشی ونقش آنها در یاددهی یادگیری هدف از آموزش، هدایت یادگیری دانش آموزان است و نقش معلم، فراهم کردن زمینه و امکاناتی است تا یادگیرندگان، خود، مفاهیم را شکل دهند. رسانه ها و ابزارهای آموزشی امکاناتی هستند که اگر در فرایند یاددهی- یادگیری به نحو شایسته مورد استفاده قرار گیرند، در مفهوم سازی و ساخت دانش، به دانش آموزان کمک فراوانی می کنند. در این مقاله سعی بر آن است تا پس از بیان ماهیت و نقش رسانه ها و وسایل آموزشی، چگونگی انتخاب و کاربرد مطلوب آن ها در فرایند یاددهی- یادگیری مورد بحث قرار گیرد.اصطلاح «رسانه ی آموزشی» غالبا به اشتباه مترادف با «وسیله ی آموزشی» به کار می رود، اما این دو واژه را از حیث انتقال «پیام» بهتر می توان متمایز کرد. رسانه در لغت به معنای رابط دو چیز و وسیله ی نقل و انتقال معنی شده است. برای مثال، تلویزیون به عنوان «رسانه» ای خبری، وسیله ی نقل و انتقال «پیام» است. در آموزش نیز برای انتقال «پیام» به وسیله ی نقل و انتقالی احتیاج است که پیام آموزش را به یادگیرنده منتقل کند. «معلم» در برخی از کلاس ها، غالب ترین «رسانه ی آموزشی» است.با این تعریف، کتاب، پوستر، چارت، نمودار، تصویر، نقشه، فیلم، اسلاید، و... نیز از رسانه های آموزشی محسوب می شوند، چرا که می توانند منتقل کننده ی «پیام» آموزشی باشند. در آموزش، علاوه بر رسانه ی آموزشی، تجهیزات و وسایلی وجود دارند که پیام را منتقل نمی کنند، اما در کنار رسانه، برای تفهیم بهتر موضوع آموزش به کار می روند. این ها وسایل آموزشی به شمار می آیند. وسیله های آموزشی فراوانند. هر ماده یا شیء که در فرایند یاددهی- یادگیری مورد استفاده واقع می شود، وسیله ی آموزشی محسوب می شود. معلمی که در تفهیم حواس پنج گانه ی انسان از سیب و پرتقال و موز، نمک، سوت و... استفاده می کند، یا قلوه سنگ، برگ درخت و یا گلی را به کلاس می آورد، از «وسایل آموزشی» برای تفهیم بهتر مطلب درسی بهره می برد.