واکاوی شاخص های شناختی و رفتاری دانش آموزان تیزهوش و راهکارهای نوین شناسایی آنان در نظام آموزشی

شناسایی و هدایت استعدادهای برتر، یکی از ارکان اساسی پویایی نظام های آموزشی محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف تبیین دقیق ویژگی های بارز دانش آموزان دارای استعداد برتر و ارائه مکانیسم های کارآمد جهت شناسایی آنان در بستر کلاس درس تدوین شده است. این گروه از دانش آموزان که در حوزه هایی نظیر توانمندی های شناختی، خلاقیت، تفکر انتزاعی و مهارت های رهبری، عملکردی متمایز از گروه همسالان دارند، نیازمند رویکردهای تشخیصی ویژه ای هستند. با این وجود، فرآیند غربالگری همواره با چالش هایی روبرو است؛ چرا که عواملی همچون افت تحصیلی ناشی از بی انگیزگی، ناسازگاری های رفتاری و یا عدم انعطاف پذیری برنامه های درسی، می تواند منجر به پنهان ماندن این استعدادها گردد. در این مقاله، ضمن تحلیل ویژگی های شخصیتی و ذهنی نظیر کنجکاوی علمی، حافظه برتر و تفکر انتقادی، به بررسی روش های چندوجهی شناسایی پرداخته می شود. این روش ها شامل تلفیقی از آزمون های استاندارد هوش، مشاهدات ساختاریافته معلم، تحلیل عملکرد تحصیلی و بازخوردهای والدین است. یافته های این مطالعه بر لزوم تغییر نگرش در شیوه های ارزشیابی و ضرورت غنی سازی محیط آموزشی جهت ممانعت از هدررفت سرمایه های انسانی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

نخبگان دانش آموزی ، غربالگری استعداد ، روانشناسی تربیتی ، مدیریت کلاس ، ویژگی های شناختی.