نظارت مستمر بر عملکرد معلمان و ارتقای کیفیت آموزشی

نظام های آموزشی برای دستیابی به اهداف کلان خود نیازمند سازوکارهای کارآمد در راستای ارتقای کیفیت فرآیندهای یاددهی-یادگیری هستند و در این میان، نقش معلمان به عنوان هسته اصلی آموزش غیرقابل انکار است. نظارت مستمر بر عملکرد معلمان، فراتر از یک کنترل اداری، به عنوان یک راهبرد بنیادین برای شناسایی نقاط قوت و ضعف فرآیند تدریس و ارائه بازخوردهای اثربخش شناخته می شود که مستقیما بر بهبود عملکرد حرفه ای معلمان و در نتیجه، ارتقای شاخص های کیفی آموزش تاثیرگذار است. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی و توصیفی به تبیین جایگاه نظارت مستمر در نظام آموزشی پرداخته و نشان می دهد که این فرآیند زمانی می تواند به بهبود کیفیت منجر شود که بر اساس چارچوب های نظری معتبر، با رویکردی مشارکتی و با هدف توسعه حرفه ای معلمان طراحی و اجرا شود. در این مقاله، ضمن بررسی مبانی نظری و ادبیات پژوهش مرتبط با نظارت آموزشی، به تحلیل رابطه میان نظارت مستمر و ارتقای کیفیت آموزشی پرداخته شده است. نتایج تحلیل های نظری حاکی از آن است که نظارت های سنتی و مبتنی بر بازرسی، اثرگذاری محدودی داشته و غالبا با مقاومت معلمان روبرو می شوند، در حالی که نظارت های بالینی، مبتنی بر همکاری و توسعه محور، می توانند بستر لازم برای رشد و تعالی معلمان را فراهم آورند. همچنین، نقش عواملی همچون فرهنگ سازمانی مدرسه، مهارت های ناظران آموزشی و وجود استانداردهای مشخص تدریس در موفقیت فرآیند نظارت مورد واکاوی قرار گرفته است. در نهایت، این پژوهش استدلال می کند که نظارت مستمر باید به عنوان یک جزء لاینفک از مدیریت آموزشی پذیرفته شود و نه به عنوان یک ابزار تنبیهی یا کنترلی. تاکید اصلی مقاله بر آن است که برای تحقق کیفیت مطلوب آموزشی، باید از رویکردهای نظارتی صرفا ارزشیابی گرا به سمت رویکردهای حمایتی و توسعه ای حرکت کرد تا بتوان از طریق توانمندسازی معلمان، اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش را محقق ساخت. این امر مستلزم بازنگری در ساختارهای نظارتی و آموزش ناظران برای به کارگیری روش های نوین نظارت است.

کلیدواژه ها:

نظارت مستمر ، کیفیت آموزشی ، توسعه حرفه ای معلمان ، مدیریت آموزشی