رابطه هوش هیجانی و انطباق اجتماعی دانش آموزان

هوش هیجانی به عنوان یکی از سازه های کلیدی در روان شناسی مدرن، نقشی انکارناپذیر در شکل گیری رفتارهای اجتماعی و تعاملات میان فردی ایفا می کند. این سازه که شامل توانایی درک، مدیریت و تنظیم هیجانات خویش و دیگران است، بستری ضروری برای موفقیت در محیط های پیچیده آموزشی محسوب می شود. در میان ابعاد مختلف رشد شخصیتی، انطباق اجتماعی دانش آموزان به عنوان شاخصی از سلامت روان و کارکرد اجتماعی، وابستگی معناداری به میزان مهارت های هیجانی دارد. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی و نظری، به واکاوی رابطه میان این دو متغیر و چگونگی تاثیر متقابل آن ها در بستر مدارس پرداخته است. بررسی ادبیات نظری نشان می دهد که دانش آموزانی که از هوش هیجانی بالاتری برخوردارند، توانایی بیشتری در مدیریت تعارضات، همدلی با همسالان و رعایت هنجارهای اجتماعی از خود نشان می دهند. این مهارت ها آن ها را قادر می سازد تا با فشارهای محیطی سازگاری بهتری داشته و از بروز رفتارهای پرخطر یا انزوای اجتماعی جلوگیری کنند. در این میان، نقش خانواده و مدرسه به عنوان نهادهای اجتماعی کننده در پرورش این مهارت ها حائز اهمیت است و می تواند بستری برای تقویت هوش هیجانی و در نتیجه بهبود انطباق اجتماعی فراهم آورد. نتایج تحلیل های مفهومی حاکی از آن است که تقویت مولفه های هوش هیجانی همچون خودآگاهی، خودگردانی، مهارت های اجتماعی و همدلی، تاثیر مستقیم و مثبتی بر افزایش سطح انطباق اجتماعی دانش آموزان دارد. این رابطه فراتر از یک همبستگی ساده، یک پیوند علی و ساختاری است که در آن توانایی های هیجانی زیربنای تعاملات سازگارانه محسوب می شوند. بنابراین، توجه به پرورش این ابعاد در برنامه های درسی و تربیتی می تواند راهکاری موثر برای ارتقای سلامت اجتماعی در مدارس باشد.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، انطباق اجتماعی ، دانش آموزان ، مهارت های اجتماعی