رابطه بین جو سازمانی و خلاقیت کارکنان آموزش و پرورش

جو سازمانی به عنوان مجموعه ای از ویژگی های درونی و محیطی که یک سازمان را از سایر سازمان ها متمایز می کند، نقشی بنیادین در شکل دهی به رفتارها و نگرش های منابع انسانی ایفا می کند. در میان نهادهای اجتماعی، آموزش و پرورش به دلیل ماهیت رسالت و تاثیر مستقیم بر آینده سازان جامعه، نیازمند داشتن فضایی است که در آن کارکنان احساس امنیت روانی، ارزشمندی و انگیزه کافی برای نوآوری داشته باشند. این پژوهش با رویکردی تحلیلی و نظری به بررسی این موضوع می پردازد که چگونه ابعاد مختلف جو سازمانی همچون ساختار، سبک رهبری، پاداش و همکاری، می توانند بستری لازم برای شکوفایی خلاقیت کارکنان فراهم آورند و موانع موجود در این مسیر را شناسایی نمایند. خلاقیت در سازمان های آموزشی، صرفا به معنای تولید ایده های نوین نیست، بلکه شامل توانایی حل مسائل پیچیده آموزشی، ارائه روش های نوین تدریس و انطباق پذیری با تغییرات سریع تکنولوژیک و اجتماعی است. تحلیل روابط میان متغیرهای محیطی و ویژگی های فردی نشان می دهد که زمانی که جو سازمانی حامی ریسک پذیری و اشتراک دانش باشد، کارکنان با انگیزه ای مضاعف به دنبال راه حل های خلاقانه می گردند. در این راستا، بررسی تعاملات میان عوامل سازمانی و مولفه های خلاقیت نشان می دهد که وجود یک اقلیم سازمانی باز و پویا، پیش شرط لازم برای تحقق اهداف آموزشی و پرورشی و ارتقای کیفیت نظام تعلیم و تربیت می باشد. نتایج این بررسی نظری حاکی از آن است که بین جو سازمانی مطلوب و افزایش سطح خلاقیت کارکنان آموزش و پرورش رابطه ای معنادار و مثبت وجود دارد. عناصری چون اعتماد متقابل، ارتباطات موثر، وجود چشم انداز مشترک و عدالت سازمانی، به عنوان موتورهای محرک خلاقیت عمل کرده و غفلت از آن ها می تواند منجر به روزمرگی و رکود در فرآیندهای آموزشی شود. بنابراین، مدیران آموزشی باید با شناخت دقیق ابعاد جو سازمانی و برنامه ریزی جهت بهبود مستمر آن، زمینه را برای ظهور استعدادهای خلاقانه معلمان و سایر کارکنان فراهم کنند تا نظام آموزشی بتواند به رسالت خود در جهت تعالی و پیشرفت کشور عمل نماید.

کلیدواژه ها:

جو سازمانی ، خلاقیت ، کارکنان آموزش و پرورش ، اقلیم سازمانی