رابطه بین تدریس تاریخی معلمان و خلاقیت در تدریس تاریخ

تدریس تاریخ به عنوان یکی از ارکان اصلی آموزش علوم انسانی، همواره با چالش هایی نظیر حفظیات محض و فقر تفکر انتقادی مواجه بوده است. مقاله حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به بررسی رابطه متقابل بین روش های تدریس تاریخ توسط معلمان و پرورش خلاقیت در فرآیند یاددهی-یادگیری می پردازد. در این پژوهش، تبیین می شود که چگونه گذار از سنن آموزشی سنتی به سمت رویکردهای نوین و سازنده گرا، می تواند بستری برای نوآوری و خلاقیت هم در معلم و هم در دانش آموز فراهم آورد. تحلیل های نظری نشان می دهد که خلاقیت در تدریس تاریخ صرفا به استفاده از ابزارهای جدید محدود نمی شود، بلکه نیازمند تغییر در پارادایم های شناختی و روش شناختی معلمان است تا از یک انتقال دهنده صرف دانش به یک تسهیل گر تفکر تاریخی تبدیل شوند. در این مطالعه، با واکاوی مبانی نظری آموزش تاریخ و روانشناسی تربیتی، نشان داده می شود که تدریس تاریخی خلاقانه مستلزم درک عمیق از ماهیت شناختی تاریخ و بهره گیری از استراتژی های کاوشگری و پژوهش محور است. نقش معلم در این میان، هدایت دانش آموزان به سمت تفسیر، تحلیل و بازسازی رویدادهای گذشته است که خود پایه و اساس تفکر خلاق است. همچنین، موانع ساختاری و محتوایی که بر سر راه تحقق این اهداف وجود دارد، مورد شناسایی و تحلیل قرار گرفته است تا ابعاد مختلف مسئله روشن شود. نتایج این تحلیل نظری حاکی از آن است که بین روش های تدریس فعال و مبتنی بر پرسش گری معلمان تاریخ و ارتقای سطوح بالای خلاقیت دانش آموزان رابطه ای معنادار و مستقیم وجود دارد. تاکید اصلی مقاله بر لزوم بازنگری در برنامه های کارآموزی معلمان و تغییر رویکرد از آموزش حافظه محور به آموزش مبتنی بر درک و بازنمایی تاریخی است. در نهایت، پیشنهادهایی برای ارتقای خلاقیت در کلاس های تاریخ ارائه شده است که می تواند بهبود کیفیت آموزش علوم انسانی را به دنبال داشته باشد.

کلیدواژه ها:

تدریس تاریخ ، خلاقیت ، معلم تاریخ ، تفکر تاریخی ، روش های فعال