بررسی رابطه مدیریت کلاس با مسئولیت پذیری دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه مدیریت کلاس با مسئولیت پذیری دانش آموزان انجام شده و به تحلیل نقش سبک های مختلف مدیریتی معلمان در شکل گیری و ارتقای رفتارهای مسئولانه در فرآیند یادگیری می پردازد. در این مطالعه، ابعاد گوناگون مدیریت کلاس شامل مدیریت رفتار، مدیریت زمان و مدیریت تعاملات آموزشی به عنوان متغیرهای مستقل و مسئولیت پذیری اجتماعی، تحصیلی و فردی دانش آموزان به عنوان متغیر وابسته مورد سنجش قرار گرفته است. یافته های کلیدی حاصل از تحلیل داده ها نشان می دهد که بین سبک مدیریت کلاس معلمان و میزان مسئولیت پذیری دانش آموزان رابطه ای معنادار و مثبت وجود دارد؛ به طوری که به کارگیری سبک های مدیریت کلاس مشارکتی، دموکراتیک و مبتنی بر تعامل سازنده، منجر به افزایش چشمگیر حس مسئولیت پذیری، خودنظم دهی و تعهد تحصیلی در دانش آموزان می شود. در مقابل، سبک های مدیریت مستبدانه و آزادگذارانه همبستگی کمتری با پرورش مسئولیت پذیری داشته و در برخی موارد مانع از رشد آن شده اند. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که مدیریت کلاس به عنوان یک عامل بسترین و تعیین کننده، اثرات عمیقی بر ابعاد تربیتی و رفتاری دانش آموزان دارد و با ایجاد اقلیم روانی مثبت و حمایتی، بستر لازم برای درونی سازی ارزش های مسئولیت پذیری شهروندی و اجتماعی را فراهم می آورد. بر این اساس، تقویت مهارت های مدیریتی معلمان و تغییر رویکرد از نظم بیرونی به خودنظم دهی، راهکاری موثر برای تربیت نسلی مسئولیت پذیر و کارآمد شناسایی شده است.

کلیدواژه ها:

مدیریت کلاس ، مسئولیت پذیری دانش آموزان ، سبک رهبری معلم ، تعهد تحصیلی ، مدیریت آموزشی