معلمی در عصر ربات ها: چگونه هوش مصنوعی (AI) را به دستیار کلاس تبدیل کنیم، نه جایگزین معلم؟

چکیدهظهور هوش مصنوعی مولد (Generative AI) و مدل های زبانی بزرگ، پارادایم های سنتی آموزش و پرورش را با چالشی بنیادین مواجه کرده است. این پژوهش با هدف تبیین جایگاه معلم در عصر ربات ها و ارائه راهکارهای عملی برای تبدیل هوش مصنوعی از یک تهدید بالقوه به یک دستیار کارآمد، به رشته تحریر درآمده است. مسئله اصلی پژوهش، گذار از دوگانه ی «انسان در برابر ماشین» به رویکرد «هوش ترکیبی» (Hybrid Intelligence) است که در آن قابلیت های پردازشی هوش مصنوعی با هوش هیجانی و قضاوت اخلاقی معلم تلفیق می شود. این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی و مرور منابع کتابخانه ای، ضمن بررسی مبانی نظری تکنولوژی آموزشی و مدل TPACK، استدلال می کند که اگرچه هوش مصنوعی در انتقال دانش، تحلیل داده ها و شخصی سازی آموزش توانمندی های خیره کننده ای دارد، اما در حوزه هایی نظیر همدلی، تربیت اخلاقی، و مدیریت پیچیدگی های اجتماعی کلاس درس، ناتوان است. یافته ها نشان می دهد که نقش معلم باید از «منبع دانش» به «طراح تجربه یادگیری» و «راهبر اخلاقی فناوری» تغییر یابد. راهکارهای پیشنهادی شامل استفاده از AI برای کاهش بار کاری اداری، طراحی تمرینات شخصی سازی شده، و استفاده از آن به عنوان شریک در طوفان فکری است. در نهایت، مقاله بر لزوم بازنگری در شیوه های ارزشیابی و تاکید بر مهارت های فراشناختی به جای حافظه محوری تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: هوش مصنوعی در آموزش ، نقش معلم ، دستیار هوشمند ، پداگوژی نوین ، هوش ترکیبی ، شخصی سازی یادگیری ، اخلاق فناوری.