بررسی منابع درآمدهای پایدارشهرداریها

پایداری مالی شهرداری ها یکی از موضوعات کلیدی در مدیریت شهری معاصر است و نقش تعیین کننده ای در توانایی حکومت های محلی برای ارائه خدمات موثر، توسعه شهری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان دارد. شهرداری ها به عنوان نهادهای عمومی غیردولتی، ماموریت دارند با اتکا به منابع مالی خود، امور شهری را اداره کرده و از بودجه عمومی کشور حداقل استفاده را داشته باشند. با این حال، در دهه های اخیر، ساختار درآمدی شهرداری های ایران به شدت وابسته به منابع ناپایداری چون فروش تراکم، جرایم ساختمانی، عوارض صدور پروانه و فروش زمین های شهری شده است (احمدی، ۱۳۹۸). این وابستگی، نه تنها توازن مالی را از بین برده، بلکه موجب رشد نامتوازن کالبد شهر، افزایش هزینه خدمات شهری و کاهش عدالت فضایی شده است (صالحی، ۱۴۰۰).در مقابل، «درآمدهای پایدار»، شامل مالیات های محلی، عوارض خدمات شهری، اجاره دارایی های عمومی، و عواید ناشی از مشارکت بخش خصوصی، منبعی مستمر و قابل برنامه ریزی برای شهرداری محسوب می شوند. حرکت به سمت این منابع، نیازمند اصلاح نظام مالی شهری، توسعه فناوری های هوشمند، ارتقای شفافیت مالی و جلب اعتماد عمومی است. مطالعات تطبیقی نشان می دهد بسیاری از کشورها مانند آلمان، کره جنوبی و ژاپن، بخش عمده درآمد شهری خود را از مالیات های محلی و ارزش افزوده زمین تامین می کنند (UN-Habitat، ۲۰۲۰).این مقاله با رویکرد تحلیلی و تطبیقی، ساختار فعلی درآمد شهرداری های ایران را بررسی کرده و چالش های اساسی آن را از منظر اقتصادی، مدیریتی و اجتماعی تحلیل می کند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که بدون تنوع بخشی به منابع درآمدی و تغییر در نگرش مالی مدیران شهری، دستیابی به پایداری اقتصادی در شهرها ممکن نخواهد بود. در پایان، راهکارهایی نظیر تدوین قانون جامع مالیات شهری، تقویت اقتصاد داده محور شهری، افزایش مشارکت بخش خصوصی و ارتقای فرهنگ پرداخت عوارض پیشنهاد شده اند. اجرای این راهبردها، مسیر دستیابی به شهرهای هوشمند، منصفانه و پایدار را در افق ۱۴۱۵ هموار می سازد.

کلیدواژه ها:

درآمد پایدار ، شهرداری ، مدیریت مالی شهری ، عدالت فضایی ، منابع مالی محلی ، مالیات شهری ، توسعه پایدار