ارتباط مولفه های جغرافیای انسانی باکیفیت زندگی در فضاهای شهری تحت مدیریت شهرداری ها

در دهه های اخیر، کیفیت زندگی شهری به یکی از شاخص های محوری در ارزیابی عملکرد نظام های مدیریتی شهری بدل شده است. جغرافیای انسانی، که بر تعامل متقابل میان انسان و فضا تاکید دارد، چارچوبی نظری و کاربردی برای شناخت نحوه تاثیر مولفه هایی همچون ساختار اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و زیست محیطی بر کیفیت زندگی شهروندان فراهم می آورد. هدف این پژوهش، تحلیل ارتباط میان مولفه های جغرافیایی انسانی و کیفیت زندگی در فضاهای شهری تحت مدیریت شهرداری هاست. روش مطالعه از نوع توصیفی تحلیلی بوده و بر مبنای مرور منابع و تحلیل بین رشته ای انجام شده است. نتایج نشان می دهد که ابعاد مختلف جغرافیای انسانی، از جمله سرمایه اجتماعی، هویت محله ای، توزیع عادلانه امکانات شهری، دسترسی به خدمات عمومی، مشارکت شهروندی و ادراک مکانی، تاثیر مستقیمی بر ادراک شهروندان از رفاه و رضایت زندگی شهری دارد. همچنین، مدیریت شهری به عنوان نهادی میانجی میان فضا و انسان، نقش حیاتی در نهادینه سازی سیاست های فضایی و اجتماعی دارد که می تواند زمینه ساز ارتقای کیفیت زندگی باشد. یافته ها بیانگر آن است که بین کیفیت زیست محیطی، عدالت فضایی، احساس تعلق مکانی و سرمایه فرهنگی پیوندی دوسویه برقرار است؛ به گونه ای که ضعف در هر یک از این مولفه ها سبب تضعیف حس تعلق و کاهش کیفیت زندگی می شود. در این راستا، شهرداری ها با اتخاذ رویکرد مشارکتی و تقویت بعد انسانی سیاست گذاری های خود، قادر خواهند بود توسعه شهری را از سطح کالبدی صرف به سطح انسانی و پایدار سوق دهند. در پایان، مقاله پیشنهاد می کند که برنامه ریزی شهری باید بر مبنای فهم عمیق از جغرافیای انسانی و تنوع فضایی اجتماعی پیش رود تا شهرها به بسترهایی پویا برای زیست مطلوب، هویت مند و عادلانه تبدیل شوند. این امر نیازمند تغییر نگرش از «مدیریت فضا» به «مدیریت تجربه زیستن در فضا» در ساختارهای شهرداری است.

کلیدواژه ها:

جغرافیای انسانی ، کیفیت زندگی شهری ، مدیریت شهری ، شهرداری ، فضاهای شهری ، عدالت فضایی ، مشارکت شهروندی