تحلیل کیفی تجربه زیسته والدین کودکان مبتلا به اختلالات عصبی-رشدی (طیف اوتیسم) در بافت فرهنگی ایران

این پژوهش کیفی با هدف فهم عمیق تجربه زیسته والدین کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم (ASD) در ایران انجام شد. با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی تفسیری، مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیقی با ۲۵ والد (۱۸ مادر و ۷ پدر) که کودک مبتلا به اوتیسم داشتند، انجام گردید. نمونه گیری به صورت هدفمند و با معیار اشباع نظری ادامه یافت. داده ها با روش تحلیل مضمون براون و کلارک (۲۰۰۶) تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها پنج مضمون اصلی را آشکار ساخت: ۱) مواجهه با سونامی تشخیص: ابهام، انکار و جستجوی معنا؛ ۲) بار مراقبتی چندوجهی: فرسودگی جسمی، روانی و مالی؛ ۳) زیستن در حاشیه: انگ اجتماعی، انزوا و چالش های هویت والدگری؛ ۴) پویایی های خانواده: تغییر نقش ها، فشار بر ازدواج و دغدغه های خواهر و برادرها؛ ۵) فرایند تحول و انطباق: یافتن صدای والدگری، جستجوی شبکه های حمایتی و معناسازی در سفر پرچالش. مطالعه نشان می دهد که تجربه والدین ایرانی عمیقا تحت تاثیر بافت فرهنگی خاصی است که در آن، انگ بیماری روانی، تاکید بر ازدواج و فرزندآوری به عنوان تکالیف اجتماعی، و شبکه های حمایتی سنتی و مدرن در هم تنیده اند. این یافته ها برای توسعه مداخلات حمایتی و مشاوره ای حساس به فرهنگ ضروری هستند.

کلیدواژه ها:

اختلال طیف اوتیسم ، والدین ، تجربه زیسته ، پژوهش کیفی ، پدیدارشناسی ، فرهنگ ایران ، سلامت روان خانواده