عوامل موثر بر اضطراب جدایی دانش آموزان پایه اول ابتدایی شهر کرج

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین عوامل موثر بر اضطراب جدایی دانش آموزان پایه اول ابتدایی شهر کرج انجام شد. این مطالعه از نوع توصیفی–پیمایشی است و جامعه آماری شامل کلیه معلمان پایه اول ابتدایی مدارس دولتی و غیردولتی شهر کرج در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ می باشد. نمونه ای به حجم ۳۰۰ نفر با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای به صورت تصادفی انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته ۴۰ گویه ای بود که بر اساس مطالعات نظری و پیشینه پژوهش های داخلی و خارجی تدوین و در پنج مولفه ی «رفتار و واکنش های هیجانی»، «نقش معلم و روش های مدیریت اضطراب»، «محیط مدرسه و جو کلاس»، «همکاری خانواده و ارتباط با مدرسه» و «ویژگی های فردی و حمایت اجتماعی» تنظیم گردید. روایی محتوایی ابزار با استفاده از شاخص های نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) و با نظر جمعی از متخصصان حوزه روان شناسی تربیتی و با تایید استاد راهنما بررسی و تایید شد. مقادیر CVR و CVI برای گویه ها به ترتیب بالاتر از ۰٫۷۹ و ۰٫۸۳ به دست آمد که نشان دهنده روایی مطلوب پرسشنامه است. پایایی ابزار نیز با ضریب آلفای کرونباخ ۰٫۸۵ برآورد گردید. داده ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، فراوانی) و آمار استنباطی شامل تحلیل عاملی اکتشافی، آزمون t تک نمونه ای و آزمون فریدمن در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل گردید. نتایج تحلیل توصیفی نشان داد میانگین کل عوامل موثر بر اضطراب جدایی ۳٫۸۲ با انحراف معیار ۰٫۵۹ است که بیانگر سطح نسبتا بالای اضطراب در میان دانش آموزان می باشد. یافته های آزمون t تک نمونه ای نشان داد که تمامی ابعاد پژوهش به صورت معنادار بالاتر از میانگین نظری (۳) قرار دارند (Sig = ۰.۰۰۰). همچنین نتایج آزمون فریدمن بیانگر آن بود که «نقش معلم و روش های مدیریت اضطراب» با میانگین رتبه ۴٫۲۸ بیشترین تاثیر را در اضطراب جدایی دارد و پس از آن «همکاری خانواده با مدرسه» و «واکنش های هیجانی دانش آموزان» در رتبه های بعدی قرار گرفتند. بر اساس یافته ها، تعامل موثر معلم و خانواده، ایجاد محیط آموزشی امن و حمایت گر و استفاده از روش های آموزش عاطفی، مهم ترین راهبردها برای کاهش اضطراب جدایی در دانش آموزان پایه اول ابتدایی محسوب می شوند.