شناسایی چالش های اجرای طرح یکپارچه سازی دانش آموزان با نیازهای ویژه در مدارس عادی

این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل جامع چالش های اجرای طرح یکپارچه سازی (Inclusion) دانش آموزان با نیازهای ویژه در مدارس عادی ایران انجام شده است. یکپارچه سازی به عنوان پارادایمی در آموزش ویژه، بر حق تمام دانش آموزان برای دسترسی به آموزش باکیفیت در محیط های آموزشی عادی و در کنار همسالان خود تاکید دارد. با وجود تصریح بر این حق در قوانین و اسناد بالادستی، اجرای موفقیت آمیز این طرح در عمل با موانع متعددی روبرو است. این مقاله با رویکرد کیفی و روش فراتحلیل کیفی (کیفی سنتزی) مطالعات پیشین، چالش ها را در چهار سطح کلان شناسایی و تحلیل می کند: سطح ساختاری-سیاست گذاری، سطح سازمانی-مدرسه ای، سطح فردی-حرفه ای (معلمان)، و سطح اجتماعی-فرهنگی. یافته ها نشان می دهد که چالش هایی مانند نبود زیرساخت های فیزیکی و منابع آموزشی مناسب، کمبود نیروی متخصص (مانند معلمان رابط و مشاور)، نگرش های منفی و مقاومت در بین برخی معلمان و والدین، حجم بالای کلاس های درس، و ضعف در نظام حمایت و پایش، از موانع اصلی بر سر راه تحقق یکپارچه سازی موثر هستند. در پایان، چارچوبی تحلیلی ارائه و راهکارهایی مبتنی بر رویکرد اکولوژیک (توجه همزمان به تمام سطوح) برای فائق آمدن بر این چالش ها پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

یکپارچه سازی ، دانش آموزان با نیازهای ویژه ، آموزش فراگیر ، چالش های اجرایی ، مدارس عادی ، معلمان عادی ، نگرش